Yunanistan, Batı Trakya Türk Azınlığı’na ait sekiz ilkokulu daha kapatma kararı aldı. Bu karar, Türkiye Dışişleri Bakanlığı tarafından sert bir dille kınandı. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, yaptığı yazılı açıklamada, “Bu baskıcı karar ve uygulamalar, Lozan Barış Antlaşması ve uluslararası hukuka aykırıdır. Yunanistan'ı bu yanlıştan dönmeye çağırıyoruz” ifadelerini kullandı.
Kapatılan okullar ve gerekçe
Yunanistan Eğitim Bakanlığı’nın kararıyla kapatılacak okullar, Rodop ve İskeçe bölgelerinde bulunuyor. Resmi gerekçe olarak öğrenci sayısının azlığı gösterilse de, Türk azınlık temsilcileri bu kararın asıl amacının asimilasyon olduğunu belirtiyor. Batı Trakya Türk Azınlığı Danışma Kurulu Başkanı İbrahim Şerif, “Her yıl benzer gerekçelerle okullarımız kapatılıyor. Oysa bizim talebimiz, anadilimizde eğitim hakkımızın tanınması ve desteklenmesidir” dedi.
Türkiye'den diplomasi trafiği
Türkiye, konuyu uluslararası platformlara taşımayı planlıyor. Keçeli, açıklamasında ayrıca “Bu karar, iki ülke arasındaki güven ortamına zarar vermektedir. Yunanistan'ı Lozan Antlaşması’ndaki yükümlülüklerine uymaya davet ediyoruz” ifadelerine yer verdi. Daha önce de benzer kararlar alan Yunanistan, 2023 yılında 6 Türk okulunu kapatmıştı.
Konuyla ilgili olarak Türkiye’nin Atina Büyükelçisi, Yunan Dışişleri Bakanlığı’na bir nota verdi. Notada, kararın derhal geri alınması talebi yer aldı. Ayrıca, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler nezdinde de girişimler başlatıldığı öğrenildi.
Lozan ve azınlık hakları
1923 Lozan Antlaşması ile Türk azınlığa eğitim, din ve kültür alanlarında haklar tanınmıştır. Antlaşmaya göre, Türk azınlığın kendi okullarını açma ve yönetme hakkı bulunmaktadır. Yunanistan ise uzun yıllardır bu hakkı kısıtlayıcı uygulamalarla gündeme geliyor.
Batı Trakya’da yaklaşık 150 bin Türk yaşamaktadır. Bölgede şu anda faaliyet gösteren 129 Türk azınlık okulu bulunuyor. Ancak, bunların birçoğu yetersiz fiziki koşullar ve öğretmen eksikliği ile mücadele ediyor.
Uzmanlar, bu tür kararların Yunanistan'ın Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde de sıkça mahkum edilmesine yol açtığını hatırlatıyor. Son olarak, 2022’de AİHM, Yunanistan'ı Rodop’taki bir Türk okulunun kapatılması nedeniyle tazminata mahkum etmişti.
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı’ndan konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak, Yunan basınında çıkan haberlerde, kararın “eğitim politikası gereği” alındığı savunuluyor.
Değerlendirme
Yunanistan'ın bu kararı, iki ülke arasında son dönemde olumlu bir seyir izleyen ilişkileri yeniden germe potansiyeli taşıyor. Batı Trakya Türk azınlığının sorunları, yalnızca Türkiye-Yunanistan ikili ilişkileri değil, aynı zamanda Avrupa Birliği'nin azınlık politikaları açısından da bir turnusol kağıdı işlevi görmektedir. Uluslararası toplumun bu konuda daha etkin bir rol üstlenmesi, benzer uygulamaların önüne geçilmesi açısından önem taşımaktadır.
