Yunanistan ile İtalya arasında, İtalyan donanmasında görev yapan 2 FREMM tipi fırkateynin Yunanistan'a devredilmesine ilişkin uygulama anlaşması imzalandı. Anlaşma, Atina'nın son dönemde savunma kapasitesini güçlendirme yönündeki adımlarının bir parçası olarak öne çıkıyor. Konuya yakın kaynaklara göre, anlaşma kapsamında gemilerin teslimi için teknik ve lojistik süreçlerin kısa sürede başlatılması planlanıyor.
FREMM Fırkateynleri ve Yunanistan'ın Hedefleri
FREMM (Fregata Europea Multi-Missione), İtalya ve Fransa tarafından ortaklaşa geliştirilen çok amaçlı bir fırkateyn sınıfı. Denizaltı savunma, hava savunma ve kara hedeflerine yönelik saldırı yetenekleriyle öne çıkan bu gemiler, Yunanistan Deniz Kuvvetleri'nin Doğu Akdeniz'deki varlığını güçlendirmeyi amaçlıyor. Atina yönetimi, Ege ve Doğu Akdeniz'deki gerilimli denklemde deniz gücünü artırmak için son yıllarda çeşitli modernizasyon programları yürütüyor. Bu kapsamda Fransa'dan alınan Belharra sınıfı fırkateynlerin yanı sıra İtalya ile varılan bu anlaşma, deniz kuvvetlerinin orta vadeli planlamasında kritik bir yer tutuyor.
Anlaşmanın mali boyutu henüz netlik kazanmadı. Ancak İtalyan donanmasından devredilecek gemilerin modernizasyon ve entegrasyon maliyetlerinin Yunanistan tarafından karşılanacağı belirtiliyor. Uzmanlar, iki geminin Yunanistan'a devrinin Ege'deki dengeleri doğrudan etkilemeyeceğini, fakat Atina'nın bölgesel savunma mimarisinde önemli bir adım olduğunu vurguluyor.
İsrail ile Hava Savunma Görüşmeleri
Yunanistan'ın savunma hamleleri yalnızca deniz kuvvetleriyle sınırlı değil. Atina, İsrail ile yaklaşık 3 milyar avro değerinde çok katmanlı hava savunma sistemi anlaşması için müzakerelerini sürdürüyor. Bu sistemin, insansız hava araçları, seyir füzeleri ve balistik tehditlere karşı entegre bir koruma sağlaması hedefleniyor. İsrail merkezli savunma şirketleriyle yürütülen görüşmelerde, sistemin teslim takvimi ve teknoloji transferi konularının öne çıktığı bildiriliyor.
Yunanistan'ın İsrail ile savunma iş birliği son yıllarda istikrarlı bir şekilde derinleşiyor. 2021'de imzalanan savunma anlaşmasıyla iki ülke ortak tatbikatlar ve eğitim programları düzenliyor. Hava savunma sistemi anlaşması hayata geçerse, Yunanistan'ın Doğu Akdeniz'deki caydırıcılık kapasitesinin önemli ölçüde artacağı değerlendiriliyor. Atina'nın bu adımları, bölgesel bir savunma ağı oluşturma stratejisinin parçası olarak okunuyor.
Bölgesel Dengeler ve Olası Yansımalar
Yunanistan'ın İtalya ve İsrail ile yürüttüğü savunma projeleri, Doğu Akdeniz'deki güç dengesini etkileme potansiyeli taşıyor. Türkiye, Yunanistan'ın silahlanma faaliyetlerini yakından takip ederken, Atina'nın provokatif adımlarının bölgesel istikrarı zedeleyebileceği uyarısında bulunuyor. Yunanistan ise bu hamlelerin savunma amaçlı olduğunu ve uluslararası hukuktan kaynaklanan haklarını korumaya yönelik olduğunu savunuyor.
Uzmanlara göre, Yunanistan'ın İtalya'dan FREMM fırkateynlerini tedarik etmesi, Avrupa içi savunma iş birliğinin bir yansıması. İtalya'nın bu devirle hem kendi donanmasını modernize etme hem de Yunanistan ile stratejik ortaklığını güçlendirme hedefinde olduğu belirtiliyor. Öte yandan, İsrail ile yürütülen hava savunma projesi, Tel Aviv'in Akdeniz'deki savunma pazarındaki etkinliğini artırma çabası olarak görülüyor.
Yunanistan'ın savunma harcamalarındaki artış, ekonomik zorluklara rağmen devam ediyor. Atina, GSYİH'nın yüzde 2'sinden fazlasını savunmaya ayırıyor ve bu oranı daha da yükseltmeyi planlıyor. Ancak bu harcamaların ülke ekonomisi üzerindeki uzun vadeli etkileri tartışma konusu. Savunma alımlarının sosyal harcamalardan feragat anlamına gelip gelmediği, Yunan kamuoyunda zaman zaman gündeme geliyor.
Sonuç olarak, Yunanistan'ın İtalya ve İsrail ile imzaladığı ve imzalamayı planladığı savunma anlaşmaları, Doğu Akdeniz'deki jeopolitik denklemi şekillendirecek nitelikte. Bölgesel aktörlerin bu gelişmelere vereceği tepkiler ve olası karşı hamleler, önümüzdeki dönemde yakından izlenecek. Atina'nın savunma kapasitesini artırma yönündeki kararlılığı, bölgesel güvenlik mimarisinde yeni bir evreye işaret ediyor.
