Yunanistan ve İsrail, Doğu Akdeniz'de ikişer savaş gemisinin katıldığı ortak bir donanma tatbikatı gerçekleştirdi. Tatbikatın, iki ülke arasındaki savunma işbirliğini güçlendirmeyi amaçladığı belirtildi. Bölgede artan gerilim ve enerji rekabeti, bu tür askeri faaliyetleri öne çıkarıyor.
Tatbikatın Detayları
Yunanistan Deniz Kuvvetleri'ne ait iki fırkateyn ile İsrail Deniz Kuvvetleri'ne ait iki korvet, Doğu Akdeniz'de ortak seyir ve manevra eğitimleri icra etti. Tatbikat kapsamında, denizde hedef vurma, hava savunma ve arama-kurtarma tatbikatları yapıldı. Askeri kaynaklar, tatbikatın planlı olduğunu ve yıllık eğitim programları çerçevesinde gerçekleştiğini ifade etti. Ancak, tatbikatın zamanlaması, Doğu Akdeniz'deki sondaj faaliyetleri ve Türkiye'nin bölgedeki hakları konusundaki tartışmalarla aynı döneme denk geldi.
Savunma İşbirliği ve Silah Ticareti
Yunanistan ve İsrail arasındaki savunma ilişkileri son yıllarda hızla gelişiyor. Yunanistan, İsrail'den insansız hava araçları (İHA), füze sistemleri ve elektronik harp ekipmanları satın alıyor. İsrail yapımı Spike füzeleri ve Heron İHA'ları Yunanistan envanterinde bulunuyor. Ayrıca, iki ülke ortak askeri eğitim ve tatbikatlar düzenliyor. 2021 yılında imzalanan savunma anlaşmasıyla işbirliği daha da kurumsallaştı. Yunanistan, İsrail ile yaptığı anlaşmalarla Ege ve Doğu Akdeniz'deki askeri kapasitesini artırmayı hedefliyor.
Bölgesel Dengeler ve Türkiye
Doğu Akdeniz'de Türkiye, KKTC ve Yunanistan arasında kıta sahanlığı ve enerji kaynakları konusunda anlaşmazlıklar sürüyor. Türkiye, bölgede kendi hak ve menfaatlerini korumak için sondaj gemileri ve savaş gemileri bulunduruyor. Yunanistan'ın İsrail ile askeri işbirliği, Türkiye tarafından yakından izleniyor. Türkiye Dışişleri Bakanlığı, geçmişte benzer tatbikatlara ilişkin açıklamalarda bulunarak, bölgede istikrarı bozucu adımlardan kaçınılması çağrısı yapmıştı. Uzmanlar, Yunanistan-İsrail hattının, Mısır ve GKRY ile birlikte Doğu Akdeniz'de bir blok oluşturma çabası olarak değerlendiriyor.
Uluslararası Boyut ve Enerji Rekabeti
Doğu Akdeniz, son yıllarda keşfedilen doğalgaz rezervleriyle uluslararası enerji şirketlerinin ilgisini çekiyor. İsrail, Tamar ve Leviathan sahalarından Avrupa'ya gaz ihraç etmeyi planlıyor. Yunanistan, bu projelerde transit ülke olmak istiyor. Doğu Akdeniz Gaz Forumu (EMGF) çatısı altında İsrail, Yunanistan, GKRY, Mısır, Ürdün, Filistin ve İtalya yer alıyor. Türkiye ise forumda yer almıyor ve kendi enerji politikalarını uyguluyor. Bu durum, bölgede rekabeti derinleştiriyor.
Tepkiler ve Sonuç
Tatbikat, Yunanistan ve İsrail basınında geniş yer buldu. Yunan basını, tatbikatı "bölgesel güvenlik işbirliğinin güçlenmesi" olarak yorumlarken, İsrail basını iki ülke arasındaki "stratejik ortaklığa" vurgu yaptı. Türkiye'den henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak, askeri uzmanlar, bu tür tatbikatların bölgede gerginliği artırabileceği uyarısında bulunuyor. Yunanistan'ın İsrail ile askeri işbirliğini derinleştirmesi, Doğu Akdeniz'deki güç dengesini etkileyebilir. Önümüzdeki dönemde benzer tatbikatların devam etmesi bekleniyor.
