Yunanistan savunma politikasında kritik bir adım atmaya hazırlanıyor. Atina yönetimi, İsrail yapımı "Aşil Kalkanı" (Achilles Shield) hava savunma sistemini satın almak için nihai onay aşamasına geldi. 3,5 milyar avroya kadar çıkabilecek anlaşma kapsamında ABD ve İsrail menşeli insansız hava araçları (İHA) da tedarik edilecek. Sistem, balistik füzeler, savaş uçakları ve İHA'lar dahil çok katmanlı tehditlere karşı kapsamlı bir koruma sağlayacak şekilde tasarlandı. Merkezinde İsrail yapımı radar ve füze sistemlerinin yer alacağı proje, Yunanistan'ın Doğu Akdeniz'deki caydırıcılığını artırmayı hedefliyor.
"Aşil Kalkanı" nasıl bir sistem?
Resmi kaynaklardan edinilen bilgiye göre, "Aşil Kalkanı" İsrail'in gelişmiş gözetleme radarları, uzun menzilli karadan havaya füzeler (SAM), orta menzilli sistemler ve kısa menzilli hava savunma araçlarını entegre eden çok katmanlı bir mimariye sahip. Sistem, 150 kilometreye kadar menzildeki balistik füze tehditlerini engelleme kapasitesine sahip. Ayrıca İsrail'in ünlü Demir Kubbe benzeri bir alçak irtifa savunma bileşeni de bulunuyor. Yunanistan Savunma Bakanlığı yetkilileri, sistemin özellikle Ege ve Doğu Akdeniz'deki hava sahasını sürekli izleyerek anlık tehdit tespiti yapabileceğini belirtiyor. Proje kapsamında 20'den fazla radar istasyonu ve 10'dan fazla füze bataryası konuşlandırılması planlanıyor.
Stratejik ortaklık ve bölgesel dengeler
Bu hamle, Yunanistan ile İsrail arasındaki askeri iş birliğini yeni bir boyuta taşıyor. İki ülke, son yıllarda enerji ve güvenlik alanlarında yakın ilişkiler geliştirdi. Doğu Akdeniz'deki doğalgaz yatakları ve Türkiye ile yaşanan deniz yetki alanı anlaşmazlıkları, Atina'nın hava savunmasını güçlendirme ihtiyacını artırdı. Yunanistan ayrıca ABD'den MQ-9 Reaper ve İsrail'den Hermes 900 gibi silahlı İHA'lar satın almayı planlıyor. Analistler, bu sistemin Yunanistan'ın NATO içindeki rolünü de güçlendireceğini ve ittifakın güney kanadında önemli bir savunma hattı oluşturacağını ifade ediyor.
Ekonomik boyut ve zaman çizelgesi
3,5 milyar avroluk bütçe, Yunanistan'ın Gayri Safi Yurtiçi Hasılası'nın yaklaşık %1,5'ine denk geliyor. Savunma Bakanlığı, sistemin 2025 yılına kadar kademeli olarak konuşlandırılmasını planlıyor. İlk fazda Ege adalarına kısa menzilli sistemler yerleştirilecek, ikinci fazda ise ana karaya uzun menzilli bataryalar kurulacak. Finansmanın bir kısmının ABD'nin Dış Askeri Finansman programı (FMF) ve İsrail savunma ihracat kredileri ile karşılanması bekleniyor. Yunanistan, ayrıca yerli savunma sanayiini de sürece dahil ederek sistemin bakım ve yedek parça üretimini üstlenmeyi hedefliyor.
Tepkiler ve olası yansımaları
Anlaşma, Yunanistan'da geniş yankı uyandırdı. Ana muhalefet partisi Radikal Sol Koalisyon (SYRIZA), bu kadar büyük bir harcamanın kamu maliyesine yük getireceğini savunurken, iktidardaki Yeni Demokrasi Partisi bunun ulusal güvenlik için zorunlu olduğunu vurguluyor. Türkiye'den ise henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak askeri kaynaklar, bu sistemin Ege'deki hava kuvvetleri dengesini değiştirebileceğini belirtiyor. Öte yandan, İsrail'in bu anlaşmayla Doğu Akdeniz'deki nüfuzunu artırdığı yorumları yapılıyor.
Yunanistan'ın "Aşil Kalkanı" hamlesi, ülkenin savunma stratejisinde bir dönüm noktası. Modern hava savunma sistemleri, klasik caydırıcılığın ötesinde, hibrit tehditlere karşı da bir kalkan işlevi görüyor. Atina, bu yatırımla hem NATO müttefiklerine hem de bölgesel rakiplerine güçlü bir mesaj vermeyi amaçlıyor. Ancak bu tür büyük ölçekli savunma projelerinin ekonomik sürdürülebilirliği, uzun vadede kamu borcu üzerinde baskı yaratabilir. Bölgesel barış açısından, bu tür silahlanma yarışlarının tansiyonu düşürmek yerine artırma riski bulunuyor.
