Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, Yunanistan'ın Batı Trakya'da Türk azınlığa ait 8 ilkokulu daha kapatma kararına sert tepki gösterdi. Keçeli, yazılı açıklamasında bu kararla birlikte Yunanistan'daki azınlık ilkokullarının sayısının 76'ya düştüğünü ifade ederek, uygulamanın Lozan Barış Antlaşması'ndaki eğitim hakkına ilişkin hükümlerin açık ihlali olduğunu vurguladı. Türkiye'nin bu konudaki hassasiyetini yineleyen Keçeli, uluslararası hukuk çerçevesinde gerekli adımların atılacağını duyurdu.
Lozan Antlaşması'na aykırı adım
Keçeli, Yunan hükümetinin son kararının Lozan Antlaşması'nın azınlık haklarını düzenleyen maddelerine doğrudan aykırı olduğunu belirtti. Batı Trakya Türklerinin eğitim hakkının uluslararası antlaşmalarla güvence altına alındığını hatırlatan sözcü, okulların kapatılmasının azınlık kimliğini ve kültürünü zayıflatmaya yönelik sistematik bir hamle olduğunu ifade etti. Türkiye'nin, Batı Trakya Türklerinin haklarını korumak için diplomatik girişimlerini sürdüreceğini kaydetti.
Yunanistan'ın 2020'den bu yana benzer gerekçelerle iki azınlık okulunu daha kapattığı, bu uygulamaların özellikle öğrenci sayısı yetersizliği ve fiziki koşulların iyileştirilmesi gerekçeleriyle yapıldığı öğrenildi. Ancak Türk yetkililer, bu gerekçelerin gerçeği yansıtmadığını, asıl amacın azınlık nüfusunu eğitim yoluyla asimile etmek olduğunu savunuyor.
Batı Trakya Türklerinin durumu
Batı Trakya'da yaklaşık 150 bin Türk yaşıyor. Bölgede azınlık statüsünde 2 anaokulu, 76 ilkokul ve 3 ortaöğretim kurumu faaliyet gösteriyordu. Ancak Yunanistan'ın okul kapatma kararlarıyla bu sayı azalıyor. Türk azınlık temsilcileri, eğitim kurumlarının kapatılmasının gelecek nesillerin anadilini ve kültürel kimliğini korumasını zorlaştıracağını belirterek, uluslararası örgütlere çağrıda bulunuyor.
Konuyla ilgili Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne ve AGİT'e başvurular yapıldığı, ancak şu ana kadar somut bir sonuç alınamadığı bildiriliyor. Türkiye, Yunanistan'ı bugüne kadar birçok kez uyarmasına rağmen, Atina yönetiminin bu politikalarında ısrarcı olduğu görülüyor.
Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasında ayrıca, Türkiye'nin Batı Trakya Türklerinin her türlü hakkının korunması için uluslararası hukuk çerçevesinde tüm imkanları kullanacağı vurgulandı. Keçeli, "Yunanistan'ın bu tutumu, iki ülke arasındaki güven ortamına da zarar vermektedir. Türkiye, Lozan'dan doğan haklarımızı sonuna kadar savunacaktır" ifadelerini kullandı.
Öte yandan Yunanistan Dışişleri Bakanlığı'ndan konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak Yunan basınında yer alan haberlerde, okulların kapatılmasının öğrenci yetersizliği ve mali nedenlere dayandırıldığı belirtiliyor. Türk yetkililerse bu gerekçeleri kabul etmiyor.
Batı Trakya Türk azınlığının eğitim sorunu, yıllardır Türk-Yunan ilişkilerinde önemli bir gerginlik kaynağı olmayı sürdürüyor. Uzmanlar, bu tür tek taraflı kararların iki ülke arasındaki diyalog sürecini olumsuz etkilediğine dikkat çekiyor. Lozan Antlaşması'nın 40 ve 41. maddeleri, azınlıklara kendi okullarını açma ve yönetme hakkı tanıyor. Yunanistan'ın bu kapatma kararları, antlaşma hükümlerine aykırı olduğu gerekçesiyle uluslararası kamuoyunda da eleştiriliyor.
