Yunanistan Komünist Partisi (KKE), Atina hükümetinin İsrail'den satın aldığı Aşil Kalkanı (Iron Dome) hava savunma sistemi hakkında meclise bilgilendirme talebi sundu. KKE milletvekilleri, hükümete sistemin kaynak kodlarının Yunanistan'a devredilip edilmeyeceğini ve sistemin tam olarak nasıl kullanılacağını sordu. Bu gelişme, ülkenin savunma politikaları ve İsrail ile askeri iş birliği konusunda yeni bir tartışma başlattı.
KKE'den kaynak kodu sorusu
KKE'nin meclis grubu, Savunma Bakanlığı'na yönelttiği soru önergesinde, Aşil Kalkanı sisteminin Yunanistan'ın güvenlik ihtiyaçlarını karşılayıp karşılamayacağını sorguladı. Parti, sistemin kaynak kodlarının Yunanistan'a verilmemesi durumunda ülkenin savunma bağımsızlığının zedeleneceğini savundu. Ayrıca, sistemin bakım ve güncellemelerinin İsrail'e bağımlı olmasının uzun vadede stratejik riskler taşıdığı belirtildi.
Hükümet yetkilileri ise yaptığı açıklamada, Aşil Kalkanı'nın Yunanistan'ın hava savunma kapasitesini güçlendireceğini ve Ege'deki dengeleri koruyacağını ifade etti. Savunma Bakanlığı, sistemin 2026 yılına kadar tamamen konuşlandırılacağını ve eğitim süreçlerinin başladığını duyurdu.
İsrail ile askeri iş birliği derinleşiyor
Yunanistan, son yıllarda İsrail ile savunma alanında önemli anlaşmalara imza attı. 2023'te imzalanan 1,2 milyar dolarlık anlaşma kapsamında Aşil Kalkanı sistemi satın alındı. Bu anlaşma, Doğu Akdeniz'deki jeopolitik gerilimler ve Türkiye ile yaşanan rekabet bağlamında değerlendiriliyor. Yunanistan, ayrıca İsrail yapımı insansız hava araçları ve füze sistemleri de tedarik ediyor.
Uzmanlar, Aşil Kalkanı'nın Yunanistan'a sağlayacağı askeri avantajın yanı sıra, sistemin entegrasyonu ve maliyetinin tartışma konusu olduğunu belirtiyor. Sistemin yıllık bakım maliyetinin 50 milyon doları bulacağı tahmin ediliyor. KKE, bu harcamaların sağlık ve eğitim gibi alanlara yönlendirilmesi gerektiğini savunuyor.
Meclis'teki tartışmalar ve muhalefetin tutumu
Ana muhalefet partisi SYRIZA da hükümete sistemin şeffaf bir şekilde paylaşılmadığı eleştirisini getirdi. SYRIZA sözcüsü, "Hükümet, milyarlarca dolarlık savunma harcamalarını meclisin onayına sunmadan gerçekleştiriyor. Aşil Kalkanı'nın gerçek maliyeti ve stratejik faydası konusunda kamuoyu yeterince bilgilendirilmiyor" dedi. Pasok-KINAL ise sistemin Yunanistan'ın savunma doktrinine uygunluğunu sorguladı.
Hükümet kanadından yapılan açıklamada, tüm savunma projelerinin ilgili komisyonlarda görüşüldüğü ve meclis denetimine açık olduğu vurgulandı. Savunma Bakanı, "Aşil Kalkanı, ülkemizin güvenliği için kritik bir yatırımdır. Kaynak kodları konusu ise tedarikçi ülke ile yapılan anlaşma çerçevesinde değerlendirilecektir" ifadelerini kullandı.
Kamuoyu ve uzman görüşleri
Atina merkezli güvenlik analisti Dr. Elena Papadopoulou, sistemin Yunanistan için caydırıcılık sağlayacağını ancak teknoloji transferinin sınırlı olabileceğini belirtti. Papadopoulou, "İsrail, genellikle kritik yazılım kodlarını paylaşmaz. Bu, Yunanistan'ın sistem üzerinde tam kontrol sahibi olamayacağı anlamına gelir" dedi. Kamuoyu araştırmaları, halkın yüzde 60'ının savunma harcamalarının artırılmasına karşı olduğunu gösteriyor.
Öte yandan, Yunanistan'ın Aşil Kalkanı'nı Ege adalarına konuşlandırması, Türkiye ile yeni bir gerilim yaratabilir. Türkiye Dışişleri Bakanlığı, konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak uzmanlar, sistemin bölgesel dengeyi değiştirebileceğini öngörüyor.
Sonuç olarak, Aşil Kalkanı tartışması, Yunanistan'ın savunma politikalarındaki şeffaflık eksikliğini ve İsrail'e olan bağımlılığını gözler önüne seriyor. Meclis'teki soru önergesi, hükümetin askeri anlaşmalarda daha fazla bilgi paylaşması gerektiğini ortaya koyuyor. KKE'nin girişimi, kamuoyunun savunma harcamaları konusundaki hassasiyetini artırabilir.
