ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programına geri dönüşü ve yerli KAAN savaş uçağı için motor satışına yeşil ışık yakması, Washington’daki geleneksel Türkiye karşıtı Yunan lobisinde derin bir krize yol açtı. Yunan çevreler, on yıllardır süren etkin lobi faaliyetlerinin Trump yönetimiyle birlikte çözülmeye başladığı endişesini taşıyor. Özellikle savunma sanayii alanında Türkiye’nin ABD ile yeniden yakınlaşması, Atina’da alarm zillerinin çalmasına neden oldu.
Trump döneminde Yunan lobisinin gerilemesi
Yunanistan, 1990’lardan bu yana ABD Kongresi’nde etkili bir lobi ağı kurmuş, Türkiye’ye silah ambargosu ve kısıtlamalar getirilmesi için yoğun çaba harcamıştı. Ancak Trump’ın ikinci döneminde izlediği “Amerika öncelik” politikası, geleneksel müttefiklik ilişkilerini yeniden şekillendiriyor. Trump’ın Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile kurduğu yakın diyalog, Yunan lobisinin manevra alanını daralttı. Uzmanlara göre, Trump yönetimi Türkiye’nin NATO’daki stratejik önemine vurgu yaparak Yunanistan’ın itirazlarını geri plana itiyor.
ABD Savunma Bakanlığı’nın geçtiğimiz haftalarda Türkiye’ye F-35 motoru için lisans başvurusunu onaylaması, Yunanistan’da büyük yankı uyandırdı. Yunan basını, Türkiye’nin F-35 programına tam entegrasyonu halinde Ege’deki güç dengesinin bozulacağını öne sürerken, Trump yönetiminin bu adımı “Yunan lobisinin yenilgisi” olarak yorumladı.
KAAN motoru anlaşması ve Yunan tepkisi
Trump’ın Türkiye’nin milli muharip uçağı KAAN için motor satışına onay vermesi, Yunanistan’da endişeyi katladı. KAAN’ın yerli motoru konusunda ABD ile yapılan görüşmeler olumlu sonuçlanırken, Yunanistan’ın bu gelişmeyi engelleme çabaları sonuçsuz kaldı. Yunan Dışişleri Bakanlığı, konuyu ABD Kongresi’ne taşımayı planlasa da, Trump’ın Kongre üzerindeki baskısı ve Cumhuriyetçi çoğunluk, Yunan lobisinin etkisini sınırlandırıyor.
Ege ve Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin askeri kabiliyetlerini artırmasından rahatsız olan Yunanistan, alternatif arayışlara yöneldi. Atina, Avrupa Birliği ve Fransa ile savunma iş birliğini derinleştirme çabasında. Ancak ABD’nin Türkiye’ye yönelik yumuşama sinyalleri, Yunanistan’ın uzun vadeli stratejisini tehdit ediyor.
Yunanistan’ın Washington Büyükelçiliği, Trump yönetiminin kararlarını yakından izlerken, Yunan-Amerikan lobi kuruluşları Kongre üyeleriyle acil toplantılar düzenliyor. Ancak şu ana kadar somut bir kazanım elde edilemedi. Gözlemciler, Yunan lobisinin eski gücünü kaybettiğini ve Trump’ın popülist politikaları karşısında etkisiz kaldığını belirtiyor.
Bağımsız değerlendirme
Yunan lobisinin çözülmesi, sadece ABD-Türkiye ilişkilerindeki yakınlaşmanın değil, aynı zamanda küresel savunma dengelerindeki değişimin de bir yansıması. Trump’ın ticari kaygıları ve NATO’nun geleceğine dair vizyonu, Atina’nın geleneksel itirazlarını aşındırıyor. Yunanistan’ın önümüzdeki dönemde lobi stratejisini köklü biçimde revize etmesi gerekebilir. Bu gelişmeler, Doğu Akdeniz’deki jeopolitik rekabete de yeni bir boyut kazandıracak gibi görünüyor.
