Yunanistan Dışişleri Bakanı Adonis Georgiadis, ülkesinde muhalefetin hükümete yönelik dış politika eleştirilerine sert sözlerle karşılık verdi. Georgiadis, Türkiye'yi hedef alan açıklamalarında Ayasofya ve İstanbul'u gündeme getirerek "Ele geçirmeli miydik?" ifadesini kullandı. Bakanın bu sözleri, Yunanistan'da dış politika tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Muhalefetin Eleştirilerine Yanıt
Yunanistan ana muhalefet partisi SYRIZA ve diğer muhalefet partileri, hükümetin dış politikada etkisiz kaldığını savunarak "Bir dış politikanız yok" eleştirisini yöneltmişti. Bu eleştirilere yanıt veren Dışişleri Bakanı Adonis Georgiadis, İsrail, Fransa ve Birleşik Arap Emirlikleri ile geliştirilen ilişkileri örnek göstererek hükümetin dış politikada başarılı olduğunu iddia etti. Georgiadis, "Bazıları bizi eleştiriyor ancak biz bölgede güçlü ittifaklar kurduk" dedi.
Georgiadis'in konuşmasının en dikkat çekici bölümü ise Türkiye'ye yönelik sözleri oldu. Bakan, "Ayasofya konusunda eleştiriliyoruz. Peki biz ne yapmalıydık? İstanbul'u ele geçirmeli miydik?" diyerek tartışma yarattı. Bu ifadeler, Yunanistan'da bazı kesimler tarafından provokasyon olarak değerlendirilirken, hükümete yakın çevreler ise sözlerin arkasında durdu.
Ayasofya ve İstanbul Vurgusu
Ayasofya, 2020 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kararıyla ibadete açılmıştı. Bu karar, Yunanistan başta olmak üzere Batı dünyasında tepkilere neden olmuştu. Georgiadis'in son açıklamaları, Ayasofya'nın statüsü tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Yunanistan Dışişleri Bakanlığı daha önce yaptığı açıklamalarda Ayasofya'nın UNESCO Dünya Mirası statüsüne vurgu yaparak kararın geri alınması çağrısında bulunmuştu.
Georgiadis'in "İstanbul'u ele geçirmeli miydik?" sözleri ise Yunanistan'ın Megali İdea (Büyük Fikir) politikasına gönderme olarak yorumlandı. Bu politika, Bizans İmparatorluğu'nun başkenti Konstantinopolis'i (İstanbul) yeniden ele geçirme hayalini ifade ediyor. Ancak modern Yunanistan, bu tür irredentist iddialardan resmi olarak vazgeçmiş durumda.
Dış Politika Tartışmaları
Yunanistan'da son dönemde dış politika, özellikle Türkiye ile ilişkiler ve Doğu Akdeniz'deki gerilim nedeniyle sıkça tartışılıyor. Hükümet, Türkiye ile diyalog kapılarını açık tuttuğunu savunurken, muhalefet ise taviz verildiğini öne sürüyor. Georgiadis'in açıklamaları, bu tartışmaların bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlar, Georgiadis'in sözlerinin iç politikaya yönelik olduğunu belirtiyor. Atina Üniversitesi'nden siyaset bilimci Prof. Dr. Yannis K. (soyadı belirtilmemiş), "Bu tür açıklamalar, muhalefetin baskısı altındaki hükümetin milliyetçi söyleme yönelmesinin bir sonucu" değerlendirmesini yaptı. Ancak bu söylemlerin Türkiye-Yunanistan ilişkilerinde yeni bir gerilim yaratabileceği uyarısında bulundu.
Türkiye'den Henüz Yanıt Yok
Türkiye'den Georgiadis'in sözlerine ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak Dışişleri Bakanlığı kaynakları, konunun takip edildiğini ve gerekli değerlendirmenin yapılacağını belirtti. Türkiye, geçmişte Ayasofya ve İstanbul ile ilgili benzer açıklamalara sert tepki göstermişti.
Yunanistan'da ana muhalefet partisi SYRIZA, Georgiadis'in sözlerini "sorumluluktan kaçmak" olarak nitelendirdi. Parti sözcüsü, "Dış politika ciddiyet gerektirir. Ayasofya ve İstanbul üzerinden polemik yapmak, sorunları çözmez" dedi. Hükümet kanadından ise Georgiadis'e destek açıklaması geldi.
Bağlam ve Arka Plan
Türkiye ve Yunanistan arasındaki ilişkiler, Ege Denizi'ndeki kıta sahanlığı sorunu, hava sahası ihlalleri, azınlık hakları ve Kıbrıs meselesi gibi konular nedeniyle zaman zaman geriliyor. İki ülke, 2023 yılında deprem diplomasisi ile ilişkileri yumuşatma çabası içine girmişti. Ancak son aylarda karşılıklı açıklamalar yeniden tansiyonu yükseltti.
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Türkiye ile diyalogdan yana olduğunu söylese de muhalefet, hükümetin Türkiye karşısında yeterince sert olmadığını savunuyor. Georgiadis'in açıklamaları, bu iç politik tartışmanın bir yansıması olarak görülüyor.
Ayasofya, 1934 yılında müze haline getirilmiş, 2020'de ise cami olarak ibadete açılmıştı. Bu karar, uluslararası alanda geniş yankı uyandırmış, UNESCO ve çeşitli ülkeler endişelerini dile getirmişti. Yunanistan, kararın geri alınması için diplomatik girişimlerde bulunmuş ancak sonuç alamamıştı.
Georgiadis'in sözleri, Yunanistan'ın resmi pozisyonunu yansıtmaktan ziyade, iç politikada muhalefete karşı bir hamle olarak öne çıkıyor. Ancak bu tür açıklamalar, iki ülke arasındaki hassas dengeleri sarsabilir. Türkiye-Yunanistan ilişkilerinde diyalog kanallarının açık tutulması, bölgesel istikrar açısından kritik önem taşıyor. Önümüzdeki günlerde Türkiye'nin vereceği yanıt ve Yunanistan'ın tutumu, ilişkilerin seyrini belirleyecek.
