Türkiye ekonomisinin bel kemiği olan sanayi sektörü, yüksek faiz oranları ve artan finansman maliyetleri nedeniyle ciddi bir baskı altında. Özellikle iç ve dış pazarda rekabet gücünü kaybetme noktasına gelen sanayiciler, üretimlerini sürdürebilmek için finansmana erişimde büyük zorluklar yaşıyor. Züccaciye ve Cam Ürünleri Derneği (ZÜCDER) Başkanı Burak Önder, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, yüksek faizlerin sanayiciyi adeta ezdigini belirterek, üretimin sürdürülebilmesi için finansmana erişimin kritik önemde olduğunu vurguladı. Önder, ZÜCDER’in hazırladığı 5 maddelik reçeteyi kamuoyuyla paylaştı.
Sanayicinin Finansman Çilesi
Son yıllarda enflasyonla mücadele kapsamında uygulanan yüksek faiz politikaları, kredi maliyetlerini rekor seviyelere taşıdı. Ticari kredi faizlerinin ortalama %40’ların üzerinde seyretmesi, sanayicilerin yeni yatırım yapmasını ve mevcut üretimlerini sürdürmesini zorlaştırıyor. Özellikle KOBİ’ler, bankalardan kredi bulmakta güçlük çekerken, buldukları kredilerin geri ödeme koşulları da işletmelerin nakit akışını olumsuz etkiliyor. Burak Önder, bu durumun yalnızca büyük ölçekli işletmeleri değil, tedarik zincirindeki tüm aktörleri etkilediğine dikkat çekiyor. “Sanayici, yüksek faiz nedeniyle üretimden çok finansal yönetimle uğraşır hale geldi. Bu da verimliliği düşürüyor ve rekabet gücümüzü zayıflatıyor” diyor.
ZÜCDER’in 5 Maddelik Çözüm Reçetesi
ZÜCDER, sanayicinin içinde bulunduğu bu tablodan çıkışı için 5 ana başlıkta bir çözüm paketi hazırladı. Önerilerin ilk sırasında, uygun maliyetli işletme kredilerinin sağlanması yer alıyor. Önder, “KOBİ’lerin ve sanayicilerin uygun faiz oranlarıyla uzun vadeli işletme kredilerine erişimi sağlanmalı. Bu, üretimin devamlılığı için şart” ifadelerini kullanıyor. İkinci madde olarak yatırım desteği öne çıkıyor. Yeni yatırımların teşvik edilmesi ve mevcut tesislerin modernizasyonu için devlet desteklerinin artırılması gerektiğini belirten Önder, üçüncü maddede ise lojistik maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini vurguluyor. Artan yakıt fiyatları ve nakliye giderleri, üretim maliyetlerini ciddi şekilde artırıyor. Dördüncü öneri, ihracatçıların finansman ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik özel destek mekanizmalarının oluşturulması. Son madde ise enerji maliyetlerinin düşürülmesi. Özellikle enerji yoğun sektörlerde, enerji fiyatlarındaki artış üretim maliyetlerini olumsuz etkiliyor.
Sanayiciden Faiz İsyanı
Türkiye’nin dört bir yanındaki sanayi odaları ve iş dünyası temsilcileri, yüksek faiz politikalarının üretimi durma noktasına getirdiğini dile getiriyor. İstanbul Sanayi Odası (İSO) verilerine göre, imalat sanayi PMI endeksi son aylarda 50 eşik değerinin altında kalarak sektörde daralmaya işaret ediyor. Siparişlerdeki azalma ve maliyet baskıları, fabrikaların kapasite kullanım oranlarını düşürüyor. Birçok sanayici, yüksek faiz nedeniyle yatırım planlarını ertelemek zorunda kalırken, bazıları ise üretim hatlarını durdurma riskiyle karşı karşıya. ZÜCDER Başkanı Önder, “Sanayici olarak bizler, ekonomi yönetiminin enflasyonla mücadele hedefini anlıyoruz; ancak uygulanan politikaların üretim üzerindeki yan etkileri göz ardı edilmemeli. Faizler düşürülmeli, finansmana erişim kolaylaştırılmalı” şeklinde konuşuyor.
Finansmana Erişim Neden Kritik?
Üretim yapabilmek için hammadde alımı, işçilik giderleri ve enerji maliyetleri gibi pek çok kalemde sürekli bir nakit akışına ihtiyaç duyuluyor. Bu nakit akışının sağlanamaması durumunda üretimin durması kaçınılmaz hale geliyor. Özellikle ihracat yapan firmalar, siparişlerini zamanında teslim edebilmek için finansman kaynaklarına hızlı bir şekilde erişmek zorunda. Ancak yüksek faiz oranları, bu erişimi neredeyse imkânsız kılıyor. Bankaların kredi verme konusundaki isteksizliği de eklenince, sanayiciler çareyi alternatif finansman yöntemlerinde aramaya başladı. Faktoring, leasing ve finansal kiralama gibi yöntemler, bazı işletmeler için kurtarıcı olsa da, bu yöntemlerin de maliyetleri oldukça yüksek. Burak Önder, bu noktada devletin devreye girmesi gerektiğini savunuyor: “Finansmana erişim, üretimin sürekliliği için hayati önem taşıyor. Devlet, sanayicinin önünü açacak politikaları bir an önce hayata geçirmeli.”
Türkiye’nin ekonomik büyümesinin motoru olan sanayi sektörünün bu zorlu süreçten çıkabilmesi için atılacak adımlar büyük önem taşıyor. ZÜCDER’in sunmuş olduğu 5 maddelik reçete, sektörün sesini duyurmak ve kalıcı çözümler üretmek adına önemli bir yol haritası niteliği taşıyor. Yüksek faiz politikasının devam etmesi durumunda, üretimde yaşanacak daralmanın ekonomik büyümeyi de olumsuz etkileyeceği öngörülüyor. Sanayiciler, yetkililerden bu soruna acil çözüm bekliyor.
