Yozgat’ta hububat hasadının tüm hızıyla sürdüğü şu günlerde, çiftçiler yüksek verim ve üretime rağmen buğday fiyatlarının maliyetleri karşılamadığını belirterek tepki gösteriyor. Tarlalardan traktörlerle köy meydanlarına taşınan buğday, ardından kamyonlarla Toprak Mahsulleri Ofisi‘ne (TMO) ulaştırılıyor. Ancak üreticiler, artan mazot, gübre ve diğer girdi maliyetleri karşısında TMO’nun açıkladığı alım fiyatlarının yetersiz kaldığını savunuyor. Yozgat’ın Sorgun ilçesinde çiftçilik yapan üreticiler, buğdayın en az 20 liranın üzerinde fiyatla işlem görmesi gerektiğini ifade ederek, yetkililere seslerini duyurmaya çalışıyor.
Çiftçinin Maliyet Hesabı: 15 Lira Üretim, 16 Lira Satış
Yozgat’ın Sorgun ilçesine bağlı köylerde buğday hasadının yoğunlaştığı bugünlerde, çiftçilerin hesabı oldukça dikkat çekici. Bir dönüm araziden ortalama 350-400 kilogram buğday elde eden üreticiler, mazot, gübre, tohum, ilaç ve işçilik gibi giderlerin dönüm başına 2.000 ila 2.500 lira arasında değiştiğini dile getiriyor. Bu durumda kilogram başına maliyet yaklaşık 15 liraya denk geliyor. Ancak TMO’nun bu yıl için açıkladığı ekmeklik buğday alım fiyatı 16 lira seviyelerinde. Aradaki 1 liralık fark, çiftçinin kâr etmesini imkânsız hale getiriyor. Çiftçiler, “Tarlada 15 liraya mal olan buğdayı 16 liraya satıyoruz. Bu fiyatla zarar ediyoruz” diyerek tepki gösteriyor.
TMO Alım Fiyatları Yetersiz, Çiftçi Borçlu
TMO’nun buğday alım fiyatını 16 lira olarak açıklaması, üreticiler arasında büyük hayal kırıklığı yarattı. Geçen yılki 12 lira olan taban fiyatın üzerine sadece yüzde 33’lük bir artış yapılması, girdi maliyetlerindeki yükselişin oldukça gerisinde kaldı. Zira son bir yılda mazot fiyatları yaklaşık yüzde 60, gübre fiyatları ise en az yüzde 40 oranında arttı. Çiftçiler, bu tabloda ayakta kalabilmeleri için buğday fiyatının en az 20 lira olması gerektiğini vurguluyor. 30 yıldır tarımla uğraşan üreticiler, alım fiyatı bu seviyeye gelmediği takdirde gelecek yıl ekim yapmayı düşünmediklerini, tarlalarını boş bırakacaklarını ifade ediyor.
Çiftçinin Talebi: “20 Liranın Altına İnmeyin”
Yozgat’ın çeşitli köylerinde düzenlenen basın açıklamalarında ve sosyal medya paylaşımlarında çiftçiler, TMO’nun alım fiyatını gözden geçirmesini talep ediyor. Üreticiler, “Ekin 20 liranın üzerinde olacak ki çiftçi para kazansın. Yoksa bu iş sürdürülemez” diyerek hükümete çağrıda bulunuyor. Özellikle genç çiftçilerin tarımdan uzaklaştığına dikkat çeken üreticiler, mevcut fiyat politikasının sürdürülebilir olmadığını, aksi halde ülkenin buğday ihtiyacını karşılayamaz hale geleceğini belirtiyor. TMO’nun alım garantisi vermesine rağmen fiyatın maliyetleri karşılamaması, çiftçilerin banka kredilerine olan bağımlılığını artırıyor. Çiftçiler, borçlarını ödeyebilmek için ürünlerini TMO’ya değil, daha yüksek fiyat veren özel sektöre satmayı tercih edebileceklerini de sözlerine ekliyor.
Tarımda Gelecek Endişesi: Üretim Azalabilir
Yozgat’ta yaşanan bu fiyat isyanı, yalnızca bölgeyle sınırlı değil. Türkiye genelinde birçok ilde çiftçiler benzer sorunları dile getiriyor. Buğday üretiminin azalması halinde ülkenin ithalata bağımlı hale gelebileceği uyarısı yapılıyor. Yozgat Ziraat Odası Başkanı, yaptığı açıklamada, “Bu yıl rekolte yüksek, ama fiyatlar tatmin etmiyor. Çiftçi ürettikçe zarar ediyor. Bu durum devam ederse önümüzdeki yıl ekim alanları ciddi şekilde daralır” ifadelerini kullandı. Üreticiler, TMO’nun maliyet artışlarını dikkate alan bir alım fiyatı belirlemesi gerektiğini, aksi takdirde tarım sektörünün büyük bir krizle karşı karşıya geleceğini savunuyor.
Yetkililere Çağrı: Fiyatı Yeniden Değerlendirin
Yozgat’ta çiftçi temsilcileri, konunun takipçisi olacaklarını ve ellerindeki ürünleri TMO’ya teslim etmeyerek farklı arayışlara gidebileceklerini belirtti. Üreticiler, Ankara’ya giderek yetkililerle görüşme talebinde bulunacaklarını duyurdu. Bu süreçte, TMO’nun alım fiyatlarını güncellemesi ve çiftçinin yüzünü güldürmesi bekleniyor. Yozgat’ta hasat devam ederken, çiftçilerin gözü kulağı TMO’dan gelecek yeni fiyat açıklamasında. Bu konudaki gelişmeler, hem üreticinin hem de tüketicinin buğday arzını doğrudan etkileyeceği için yakından takip ediliyor.
Değerlendirme
Buğday fiyatlarında yaşanan bu tartışma, tarım politikalarının kırılganlığını bir kez daha gözler önüne seriyor. Çiftçinin üretimden kopması, sadece kırsal ekonomiyi değil, ülkenin gıda güvenliğini de tehdit ediyor. Sürdürülebilir bir tarım için girdi maliyetleri ile alım fiyatları arasındaki makasın kapatılması elzem. Aksi halde üretim azalacak, ithalat artacak ve sonuçta tüketici de daha pahalı ekmeğe mahkum kalacak. Konu, TMO’nun alım fiyatını yeniden değerlendirmesiyle çözülebilecek gibi görünse de asıl mesele, tarım sektörünün yapısal sorunlarını ele alacak uzun vadeli planların hayata geçirilmesidir.
