Okul arkadaşım ve bir dönem AK Parti Tokat milletvekili olarak görev yapan Resul Tosun Bey'in yayınladığı "Yörünge" dergisi, edebiyat ve siyaset dünyasının önemli isimlerini bir araya getirmişti. Derginin yazarlarından biri de merhum Mehmed Şevket Eygi idi. Geçtiğimiz günlerde derginin eski nüshalarını karıştırırken, Eygi'nin kaleme aldığı bir yazıya rastladım. Bu yazı, hem edebi değeri hem de dönemin siyasi atmosferini yansıtması açısından dikkate değerdi.
Yörünge Dergisi'nin Kültürel ve Siyasi Rolü
Yörünge, 1990'lı yıllarda yayın hayatına başlayan, dönemin entelektüel ve siyasi tartışmalarına katkı sağlayan bir dergiydi. Resul Tosun'un editörlüğünde çıkan dergi, sadece edebiyat değil, aynı zamanda siyaset, ekonomi ve toplumsal meseleleri de ele alıyordu. Derginin sayfalarında Mehmed Şevket Eygi'nin yanı sıra birçok önemli yazar ve şairin yazıları yer alıyordu. Eygi, dergideki yazılarında genellikle İslami değerler, batılılaşma ve modernleşme gibi konuları işlerdi. Onun üslubu, hem akademik hem de samimi bir tonda olduğu için geniş bir okuyucu kitlesine ulaşabiliyordu.
Mehmed Şevket Eygi, Türk basın ve düşünce hayatının renkli simalarından biriydi. 1933 yılında İstanbul'da doğan Eygi, gazetecilik ve yazarlık kariyerine genç yaşta başlamıştı. Bir dönem Yeni Asya, Milli Gazete gibi önemli yayın organlarında yazılar yazdı. Eygi, sadece yazılarıyla değil, aynı zamanda duruşu ve fikirleriyle de polemiklere konu olmuştu. Yörünge dergisindeki yazıları, onun entelektüel birikimini ve cesur kalemini yansıtıyordu. Özellikle 28 Şubat sürecinde kaleme aldığı yazılar, dönemin siyasi baskılarına karşı bir duruş sergiliyordu.
Edebiyat Şaheseri Bir Hitâbe: Eygi'nin Kaleminden
Aradığım yazıyı bulduğumda, başlığı hemen dikkatimi çekti: "Edebiyat Şaheseri Bir Hitâbe". Eygi, bu yazısında edebiyatın toplum üzerindeki etkisini ve bir hitabenin nasıl edebi bir şahesere dönüşebileceğini anlatıyordu. Yazıda, geçmişten örnekler vererek, sözün gücünü ve hitabet sanatının inceliklerini vurguluyordu. Özellikle İslam tarihinden ve Türk edebiyatından seçtiği örneklerle, hitabelerin sadece bir konuşma değil, aynı zamanda bir sanat eseri olabileceğini savunuyordu. Eygi'ye göre, bir hitabe, yazarının ruhunu ve düşüncelerini yansıtan bir ayna gibiydi.
Bu yazı, Yörünge dergisinin hangi sayısında yayımlandığını tam olarak hatırlamıyorum ancak 1990'ların sonlarına doğru olduğunu tahmin ediyorum. O dönemde Türkiye, siyasi ve toplumsal çalkantılar içindeydi. 28 Şubat postmodern darbesi henüz yeni yaşanmıştı ve birçok aydın gibi Eygi de baskılara maruz kalıyordu. Buna rağmen kalemini bırakmamış ve düşüncelerini cesurca ifade etmeye devam etmişti. Yörünge dergisi de bu anlamda önemli bir platformdu. Dergi, sadece edebi yazılara değil, aynı zamanda güncel siyasi yorumlara da yer veriyordu. Bu yönüyle Yörünge, dönemin nabzını tutan bir yayın organıydı.
Resul Tosun, hem siyasi kimliği hem de edebiyatçı kişiliğiyle tanınan bir isimdi. AK Parti'nin kurucu kadrosunda yer almış ve Tokat milletvekili olarak görev yapmıştı. Ancak onun asıl tutkusu her zaman edebiyat ve yayıncılık olmuştu. Yörünge dergisini çıkarırken, genç yazarlara da fırsat vermiş ve onların gelişimine katkı sağlamıştı. Dergi, kısa sürede dönemin önemli entelektüel dergilerinden biri haline gelmişti. Tosun'un editörlüğünde dergi, belirli bir ideolojik çizgide olsa da, farklı görüşlere de sayfalarını açmıştı. Bu da onun hoşgörülü ve demokratik yayın anlayışını gösteriyordu.
Mehmed Şevket Eygi'nin Yörünge'deki yazıları, onun sadece bir gazeteci değil, aynı zamanda bir fikir adamı olduğunu kanıtlıyor. Eygi, yazılarında sık sık Batı taklitçiliğini eleştirir ve öz değerlerimize dönmemiz gerektiğini savunurdu. Ancak bu eleştirilerini yaparken, Batı'nın bilim ve teknolojideki başarılarını da göz ardı etmezdi. Onun için ideal olan, Doğu'nun maneviyatı ile Batı'nın ilmini sentezlemekti. Bu düşüncelerini Yörünge'deki yazılarında da dile getirmişti. Özellikle eğitim sistemi ve gençlik üzerine yazdığı yazılar, bugün bile güncelliğini koruyor.
Derginin Bugünü ve Mirası
Yörünge dergisi, 2000'li yılların başında yayın hayatına son verdi. Ancak geride bıraktığı miras, hala konuşuluyor. Derginin eski sayıları, sahaflarda ve koleksiyoncularda bulunabiliyor. Bu sayılarda yer alan yazılar, dönemin entelektüel atmosferini anlamak için önemli birer belge niteliğinde. Özellikle Mehmed Şevket Eygi'nin yazıları, onun düşünce dünyasını ve üslubunu yansıtması bakımından büyük değer taşıyor. Eygi, 2019 yılında vefat etti ancak geride bıraktığı yazılar ve fikirler, hala tartışılıyor ve okunuyor.
Resul Tosun ise siyasi kariyerine devam etti ve halen yazılar yazıyor. Ancak Yörünge dergisi, onun hayatında ayrı bir yere sahip. Dergi, onun idealizmini ve yayıncılık tutkusunu yansıtan bir projeydi. Bugün geriye dönüp bakıldığında, Yörünge'nin Türk düşünce hayatına önemli katkılar sağladığı görülüyor. Dergi, sadece bir yayın organı değil, aynı zamanda bir okul işlevi görmüştü. Birçok genç yazar, ilk yazılarını Yörünge'de yayımlamış ve bu sayede tanınmıştı.
Sonuç olarak, Yörünge dergisi ve Mehmed Şevket Eygi'nin yazıları, Türkiye'nin yakın tarihine tanıklık eden önemli belgelerdir. Bu dergi, edebiyat ve siyasetin iç içe geçtiği bir dönemin ürünüdür. Bugün, dijitalleşme çağında böyle dergilerin önemi daha iyi anlaşılıyor. Çünkü bu tür yayınlar, dönemin ruhunu ve entelektüel birikimini gelecek nesillere aktarır. Edebiyat şaheseri bir hitâbe, sadece bir yazı başlığı değil, aynı zamanda bir dönemin özetidir. Eygi'nin kaleminden çıkan o yazı, bugün bile okunduğunda insanı derinden etkiliyor ve düşündürüyor. Bu da onun ne kadar güçlü bir yazar olduğunu gösteriyor.
