Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından düzenlenen 2026-Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) soruları, sosyal medyada "akademiklink" olarak tanınan Prof. Dr. Behçet Yalın Özkara tarafından yapay zekaya çözdürüldü. Yapay zekanın sınav genelinde toplam 11 yanlış yaptığı, özellikle matematik bölümünde zorlandığı belirtildi. Geçmiş yıllara kıyasla net sayısını artıran yapay zeka, eğitim sisteminde dijital dönüşüm tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Yapay zeka ve sınav başarısı
Prof. Dr. Özkara, yapay zekanın test ettiği 2026-YKS'de Türkçe ve sosyal bilimler alanlarında yüksek başarı gösterdiğini, ancak matematik ve fen bilimlerinde hata oranının arttığını ifade etti. Özellikle karmaşık problem çözme gerektiren geometri ve integral sorularında yapay zekanın yanlış yaptığı kaydedildi. Özkara, "Yapay zeka, dil ve mantık tabanlı sorularda insan seviyesine yaklaşırken, hesaplama ve soyut düşünme gerektiren alanlarda hala sınıfta kalıyor. Bu, yapay zekanın mevcut sınırlarını ve geliştirilmesi gereken yönlerini gösteriyor" şeklinde konuştu.
Eğitimde yapay zeka tartışması
Yapay zekanın sınav başarısı, eğitim sisteminde ezberci yaklaşımın sorgulanmasına neden oldu. Eğitim uzmanları, yapay zekanın başarılı olduğu alanların aslında ezber ve kalıp bilgi gerektirdiğine, zorlandığı alanların ise yaratıcı ve analitik düşünceyi ölçtüğüne dikkat çekti. Bu durum, sınav sisteminin yapay zeka ile yarışacak bireyler yetiştirmekten uzak olduğu eleştirilerini beraberinde getirdi. Milli Eğitim Bakanlığı yetkilileri konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmazken, ÖSYM Başkanı, sınav güvenliği açısından yapay zekanın sınavı çözmesinin bir tehdit oluşturmadığını, ancak değerlendirme kriterlerinin gözden geçirilmesi gerekebileceğini ifade etti.
Geçtiğimiz yıllarda da yapay zekanın YKS'yi çözdüğü benzer denemeler yapılmış, ancak 2026 YKS'sinde elde edilen 11 yanlışlık sonuç, yapay zekanın performansındaki artışı gözler önüne serdi. 2023 yılında yapay zeka 23 yanlış yaparken, 2024'te bu sayı 15'e, 2025'te ise 12'ye düşmüştü. Bu yılki sonuç, yapay zekanın hızla geliştiğini ancak halen insan zekasının gerisinde olduğunu teyit ediyor.
Uzmanlar, yapay zekanın eğitimde kullanımının etik boyutunu da tartışmaya açtı. Yapay zekanın sınavları çözme yeteneği, öğrencilerin sınavlara hazırlık sürecinde bu teknolojilere erişiminin eşitsizliği yaratabileceği uyarısını beraberinde getiriyor. Öte yandan, bazı eğitimciler yapay zekanın öğrencilere özel ders asistanı olarak kullanılabileceğini, böylece eğitimde kişiselleştirilmiş öğrenmenin önünü açabileceğini savunuyor.
Yapay zekanın sınav başarısı, Türkiye'nin dijital dönüşüm hedefleri kapsamında eğitim politikalarının yeniden şekillenmesine katkı sağlayabilir. Prof. Dr. Özkara, "Bu deneyim, hem eğitim içeriğini hem de ölçme değerlendirme yöntemlerini yeniden düşünmemiz gerektiğini gösteriyor. Yapay zeka, ezbere dayalı bilgileri kolaylıkla edinebiliyor ancak yaratıcı ve eleştirel düşünme becerileri konusunda henüz insan seviyesinde değil. Bu nedenle eğitim sistemimizin, yapay zekanın yapamadığı şeylere odaklanması kritik önem taşıyor" değerlendirmesinde bulundu.
Bağımsız değerlendirme
Yapay zekanın YKS'deki başarısı, sadece bir teknolojik gösteri değil, aynı zamanda eğitim sistemimizin mevcut yapısının bir yansımasıdır. Soruların yapay zekanın kolayca çözebileceği şekilde tasarlanması, öğrencilerin gerçek yaşam becerilerini ölçmekten uzak kalmalarına neden oluyor. Eğitim politikalarının, yapay zeka çağında değişmesi gerektiği artık bir tercih değil, zorunluluktur. Yenilikçi ve analitik düşünceyi teşvik eden bir müfredat, ancak bu şekilde geleceğin iş gücüne hazır bireyler yetiştirebilir.
