Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) sonuçlarının açıklanmasının ardından tercih maratonu başladı. Ancak uzmanlar, öğrencilerin yalnızca puan ve sıralamaya odaklanmaması, kişisel ilgi ve yeteneklerini de dikkate alması gerektiğini belirtiyor. Tuyun Akademi Kurucu Ortağı ve Psikolojik Danışman Nuri Çoban, tercih sürecinde veriye dayalı listeler oluşturmanın ve mutlaka uzman desteği almanın önemine dikkat çekti.
Uzman desteği neden önemli?
Nuri Çoban, her yıl binlerce öğrencinin yanlış tercih yapması nedeniyle istemedikleri bölümlere yerleştiğini ve bu durumun akademik başarıyı düşürdüğünü ifade etti. Doğru tercih için öncelikle öğrencinin ilgi, yetenek ve değerlerinin belirlenmesi gerektiğini söyleyen Çoban, "Öğrenciler genellikle çevre baskısı veya yanlış bilgilerle hareket ediyor. Oysa her bireyin farklı yetenekleri vardır. Bir mühendislik programında başarılı olmak için matematik yeteneği yeterli değildir; aynı zamanda analitik düşünme, problem çözme ve yaratıcılık gibi özellikler de gerekir" dedi.
Veriye dayalı liste nasıl oluşturulur?
Çoban, tercih listesinin oluşturulmasında başarı sıralamaları, kontenjan bilgileri, bölümün mezun istihdam oranları ve üniversitenin akademik kadrosu gibi verilerin kullanılması gerektiğini vurguladı. Ayrıca öğrencilerin, tercih ettikleri bölümlerin müfredatını incelemelerini, staj ve yurt dışı imkanlarını araştırmalarını önerdi. "Sırf puanı yetiyor diye istenmeyen bir bölümü yazmak, ileride pişmanlığa yol açar. Öğrenci, bölümü kendi isteği doğrultusunda seçmeli ve gelecekteki kariyer planını da göz önünde bulundurmalı" diye ekledi.
Tercih döneminde sık yapılan hatalar
- Sıralamayı değil, yalnızca puanı dikkate almak
- Popüler bölümlere yönelmek
- Yeterli araştırma yapmadan listeyi tamamlamak
- Aile veya arkadaş baskısına göre hareket etmek
- Sadece bir üniversite veya şehre odaklanmak
Çoban, özellikle sıralamanın en kritik veri olduğunu, çünkü puanların her yıl değiştiğini ancak sıralamanın daha güvenilir bir gösterge olduğunu belirtti. "Öğrenciler, başarı sıralamalarını geçen yıllarla karşılaştırmalı ve olası artış/azalış trendlerini analiz etmelidir" dedi.
Uzmana danışmak yerine internetten alınan bilgiler yanıltıcı olabilir
Günümüzde birçok öğrenci tercihlerini internet forumları veya sosyal medya gruplarından edindiği bilgilere göre yapıyor. Ancak Nuri Çoban, bu bilgilerin çoğunun kişisel deneyimlere dayandığını ve genellenemeyeceğini söylüyor. "Her öğrencinin profili farklıdır. Uzman bir danışman, öğrenciyi tanıyarak, test ve envanterlerle doğru yönlendirme yapabilir. Ayrıca tercih robotları kullanılırken bile güncel ve doğru veriye erişmek önemlidir" diye konuştu.
Son olarak Çoban, tercihlerin son güne bırakılmaması, en az 10-15 gün önceden listelerin hazırlanması ve mutlaka yedek seçenekler belirlenmesi gerektiğini hatırlattı. "Öğrenciler, tercih döneminde sakin ve planlı hareket etmelidir. Acele karar vermek, yıllar sürecek bir memnuniyetsizliğe yol açabilir" dedi.
