Türkiye'de milyonlarca vatandaşın kullandığı Yüksek Hızlı Tren (YHT) ve diğer demiryolu ulaşımında bilet fiyatlarına zam yapılması gündemde. Edinilen bilgilere göre, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı nezdinde yeni tarife çalışmaları yürütülüyor. Özellikle Ankara-İstanbul arası gibi yoğun kullanılan hatlarda bilet fiyatlarının önemli ölçüde artacağı belirtiliyor. Henüz resmi bir açıklama yapılmazken, zam oranlarının yüzde 30 ila 50 arasında değişebileceği konuşuluyor.
Hangi hatlarda ne kadar artış olacak?
Kulis bilgilerine göre, ana hat olarak tabir edilen YHT güzergahları ile bölgesel tren tarifelerinde farklı zam oranları uygulanacak. Ankara-İstanbul, Ankara-Eskişehir, İstanbul-Eskişehir gibi hatların öncelikli olarak etkilenmesi beklenirken, bölgesel trenlerde de daha düşük oranlı artışlar planlanıyor. Uzun mesafe hatlarda maliyetlerin artması nedeniyle bilet fiyatlarının yanı sıra yolcu hizmetlerinde de yeni düzenlemeler yapılması gündemde. Bazı sefer saatlerinin azaltılması veya dinamik fiyatlandırma sistemine geçilmesi de masada olan seçenekler arasında.
Mevcut durumda Ankara-İstanbul arası YHT bilet fiyatı, öğrenci ve indirimli tarifeler hariç, sınıfına göre 350 ile 500 TL arasında değişiyor. Olası yüzde 40'lık bir artışla bu fiyatların 500-700 TL bandına çıkması bekleniyor. Bu durum özellikle iş seyahatleri ve aile ziyaretleri için treni tercih eden vatandaşları olumsuz etkileyecek. Tüketici dernekleri ise zammın enflasyonun üzerinde olmaması gerektiğini savunuyor.
Gerekçe artan maliyetler
Yetkililerden edinilen bilgiye göre, zammın ana gerekçesi son dönemde artan enerji, bakım ve işletme giderleri. TCDD Taşımacılık A.Ş., pandemi sonrası artan yolcu talebini karşılamak için yeni hat yatırımları yaparken, aynı zamanda yüksek enflasyon ortamında maliyetleri kontrol altında tutmakta zorlanıyor. Ayrıca döviz kurlarındaki dalgalanmaların yedek parça ve yakıt giderlerine yansıması, bilet fiyatlarının güncellenmesini kaçınılmaz kılıyor. Bakanlık yetkilileri, demiryolu taşımacılığının sürdürülebilirliği için bu düzenlemenin şart olduğunu dile getiriyor.
Ancak uzmanlar, trenin hâlâ uçak ve otobüse göre avantajlı olduğunu, özellikle şehir merkezleri arasında ulaşım süresi ve konfor açısından cazip olduğunu belirtiyor. Zam yapılsa bile trenin belli bir yolcu kitlesi için vazgeçilmez olacağı ifade ediliyor. Diğer yandan, Sivas, Erzincan, İzmir gibi yeni hatların devreye girmesiyle birlikte demiryolu ağının genişlediği, bu durumun da ortalama maliyetleri düşürebileceği kaydediliyor.
Zam ne zaman yürürlüğe girecek?
Resmi bir tarih verilmemekle birlikte, çalışmaların tamamlanmasının ardından yeni tarifenin önümüzdeki aylarda açıklanması bekleniyor. Bakanlık yetkilileri, maliyet analizlerinin ve bakanlıklar arası koordinasyonun sürdüğünü, net bir oran belirlemeden önce tüm paydaşların görüşünün alınacağını ifade ediyor. Ayrıca, öğrenci ve yaşlılara yönelik indirimlerin devam edeceği, ancak bu indirimlerin de zam oranına göre yeniden düzenlenebileceği bildiriliyor. Sivil toplum kuruluşları, zammın açıklanmasıyla birlikte itirazlarını dile getireceklerini belirtiyor.
Bu gelişmeler ışığında, demiryolu yolcuları önümüzdeki dönemde bilet fiyatlarında ciddi bir artışa hazırlıklı olmalı. Özellikle bayram tatilleri ve yaz aylarında yoğunluğun arttığı hatlarda, vatandaşların erken bilet alması veya alternatif ulaşım yöntemlerini değerlendirmesi gerekebilir.
