Ticaret Bakanlığı, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti alanında yetkisiz faaliyet gösteren işletmelere yönelik denetimlerini artırdı. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, oluşturduğu hacimle ülke ekonomisindeki önemi her geçen gün artan ikinci el motorlu kara taşıtı piyasasında, tüketici mağduriyetlerini önlemek ve kayıt dışı ticareti engellemek amacıyla 2023 yılı boyunca yoğun bir denetim süreci yürütüldüğü belirtildi. Bu kapsamda, yetki belgesi olmadan ikinci el araç alım satımı yapan binlerce işletmeye toplamda 4,3 milyar lira idari para cezası uygulandı.
Denetimlerde tespit edilen usulsüzlükler
Bakanlık yetkilileri, denetimler sırasında özellikle sahte belge düzenleme, yetki belgesiz faaliyet gösterme, araç kilometre bilgileriyle oynama ve ekspertiz raporlarında tahrifat gibi önemli usulsüzlükler tespit ettiklerini açıkladı. Sadece 2023 yılının son çeyreğinde 12 binden fazla işletme denetlenirken, bunlardan 3 bin 500 kadarı hakkında cezai işlem uygulandı. Ceza miktarları, işletmenin büyüklüğüne ve ihlalin niteliğine göre 100 bin liradan 10 milyon liraya kadar değişiklik gösterdi.
Tüketici mağduriyetlerinin önlenmesi hedefleniyor
Bakanlık, ikinci el araç piyasasında güven ortamını tesis etmek ve tüketicilerin korunmasını sağlamak amacıyla denetimlerin daha da sıkılaştırılacağını duyurdu. Özellikle online platformlar üzerinden yapılan yetkisiz satışlara karşı da yeni önlemler alınacağı belirtildi. Bu kapsamda, ilan sitelerine kimlik doğrulama zorunluluğu getirilmesi ve satıcıların yetki belgelerinin sorgulanabileceği bir sistem kurulması planlanıyor. Ayrıca, şikayet mekanizmaları güçlendirilerek tüketicilerin mağduriyetlerini daha hızlı iletebilmeleri sağlanacak.
Yetkisiz satışların yanı sıra, vergi kaybının da önüne geçilmesi hedefleniyor. Bakanlık, kayıt dışı ekonominin bu alandaki boyutunun milyarlarca lirayı bulduğunu tahmin ediyor. Uygulanan cezaların caydırıcılığını artırmak için ceza miktarları güncellenirken, tekrarlayan ihlallerde işletmenin faaliyetten men edilmesi gibi yaptırımlar da devreye sokuluyor.
Sektör temsilcilerinden destek
İkinci el araç sektörünün önde gelen dernek ve odaları, Bakanlığın bu hamlesini desteklediklerini ifade etti. İstanbul Motorlu Araç Satıcıları Derneği Başkanı, yetkisiz satıcıların sektöre ve tüketiciye büyük zarar verdiğini belirterek, denetimlerin artmasının sektörün itibarını koruyacağını söyledi. Benzer şekilde, Ticaret Bakanlığı'nın düzenlemeleriyle ikinci el araç piyasasının daha şeffaf ve güvenilir hale geleceği ifade ediliyor.
Öte yandan, bazı küçük ölçekli işletmeler ceza miktarlarının yüksekliğinden şikayetçi olsa da, yetkililer kurallara uyan işletmeler için herhangi bir sorun olmadığını vurguluyor. Bakanlık, yıl boyunca düzenli olarak sektör temsilcileriyle bir araya gelerek uygulamalar hakkında bilgilendirme toplantıları yapacağını duyurdu.
İkinci el araç almak isteyen tüketiciler için en önemli tavsiye, satıcının yetki belgesini mutlaka sorgulamaları. Bakanlığın e-Devlet üzerinden sunacağı yetki belgesi sorgulama sistemi sayesinde tüketiciler, güvenilir satıcılarla işlem yapabilecek. Uzmanlar, ikinci el araç satın alırken ekspertiz raporu, kilometre bilgisi ve servis geçmişinin kontrol edilmesinin yanı sıra, alım satım sözleşmelerinin noter huzurunda yapılmasının önemini vurguluyor.
Ticaret Bakanlığı'nın bu adımı, ikinci el araç piyasasında uzun süredir devam eden kayıt dışılık sorununa karşı atılmış önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Cezaların caydırıcılığı ve denetimlerin sürekliliği sayesinde piyasada pozitif bir dönüşüm bekleniyor. Ancak sektörün tam anlamıyla düzenlenmesi için tüketici bilincinin artırılması ve dijital platformların da sıkı bir şekilde denetlenmesi gerekiyor.
