Ankara'da TBMM'ye, yeşil pasaport hakkının kapsamını genişletmeyi amaçlayan iki ayrı kanun teklifi sunuldu. Teklifler, pilotlar ile mühendis ve mimarların belirli şartları sağlamaları halinde hususi damgalı pasaport (yeşil pasaport) alabilmesini öngörüyor. Söz konusu teklifler, Meclis İçişleri Komisyonu'na sevk edildi. Düzenlemenin yasalaşması halinde, bu meslek gruplarından uygun koşulları taşıyanlar yeşil pasaport sahibi olabilecek.
Tekliflerin Detayları ve Kapsamı
Edinilen bilgilere göre, iki ayrı kanun teklifi farklı meslek gruplarını kapsıyor. İlk teklif, sivil havacılık sektöründe görev yapan pilotlara yönelik. Belirli uçuş saati ve mesleki yeterlilik şartlarını sağlayan pilotların yeşil pasaport alması öngörülüyor. İkinci teklif ise mühendis ve mimarları kapsıyor. Bu meslek gruplarından belirli bir deneyim süresi ve mesleki ehliyet şartını yerine getirenlerin hususi damgalı pasaport alabilmesi planlanıyor.
Tekliflerde, yeşil pasaport hakkından yararlanacak kişilerin sayısının sınırlı tutulması ve suistimallerin önlenmesi için çeşitli kriterler getirilmesi öngörülüyor. Örneğin, pilotlar için aktif olarak uçuş yapma şartı, mühendis ve mimarlar için ise belirli projelerde görev alma veya mesleki kuruluşlara kayıtlı olma gibi kriterler üzerinde duruluyor.
Yeşil Pasaport Nedir, Kimler Alabilir?
Hususi damgalı pasaport, halk arasında yeşil pasaport olarak biliniyor. 5682 sayılı Pasaport Kanunu'na göre, belirli kamu görevlileri, milletvekilleri, hakimler, savcılar, üst düzey bürokratlar ve bunların eşleri ile 18 yaşını doldurmamış çocukları bu pasaporttan yararlanabiliyor. Yeşil pasaport, vize muafiyeti veya kolaylığı sağladığı ülkeler açısından önemli bir ayrıcalık olarak görülüyor.
Uzun süredir çeşitli meslek grupları, yeşil pasaport kapsamının genişletilmesi yönünde taleplerini dile getiriyordu. Özellikle işleri gereği sık sık yurt dışına seyahat eden pilotlar, mühendisler ve mimarlar, vize işlemlerinde yaşadıkları zorlukları ve zaman kaybını sıkça gündeme getiriyordu. Bu talepler, pandemi sonrası artan uluslararası hareketlilikle birlikte daha da güçlendi.
Komisyon Süreci ve Olasi Etkiler
Tekliflerin Meclis İçinleri Komisyonu'na sevk edilmesi, yasama sürecinin başladığını gösteriyor. Komisyon aşamasında milletvekilleri, ilgili bakanlık temsilcileri ve meslek örgütlerinin görüşlerini alacak. Tekliflerin yasalaşması halinde, yeşil pasaport alabilecek kişi sayısında artış bekleniyor. Bu durum, özellikle iş dünyası ve sivil havacılık sektöründe olumlu karşılanabilir.
Ancak, düzenlemenin bazı tartışmaları da beraberinde getirmesi muhtemel. Muhalefet partileri, yeşil pasaportun siyasi iktidara yakın gruplara dağıtılacak bir ayrıcalık haline gelebileceği endişesini dile getirebilir. Ayrıca, hangi mühendislik ve mimarlık dallarının kapsama alınacağı, mesleki deneyim süresinin ne olacağı gibi detaylar merak konusu.
Öte yandan, yeşil pasaport sahibi kişilerin yurt dışında uzun süre kalması durumunda pasaportlarının iptal edilmesi gibi mevcut düzenlemelerin yeni kapsam için de geçerli olup olmayacağı belirsizliğini koruyor.
Kamuoyu ve Meslek Örgütlerinin Tepkisi
Konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak meslek örgütlerinin, özellikle TMMOB ve pilot derneklerinin, düzenlemeyi olumlu karşılaması bekleniyor. Uzmanlar, yeşil pasaportun vize kolaylığı sağladığı ülkelerde iş yapan profesyoneller için önemli bir motivasyon aracı olabileceğini belirtiyor. Bununla birlikte, yeşil pasaportun suiistimal edilmemesi için sıkı denetim mekanizmalarının şart olduğu vurgulanıyor.
TBMM'nin önümüzdeki haftalarda komisyon toplantılarını yoğunlaştırması ve teklifleri görüşmesi bekleniyor. Sürecin nasıl sonuçlanacağı, önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.
Sonuç olarak, yeşil pasaport kapsamının genişletilmesine yönelik bu girişim, nitelikli iş gücünün uluslararası alanda rekabet edebilirliğini artırma potansiyeli taşıyor. Ancak düzenlemenin, ayrıcalık değil, liyakat ve ihtiyaç temelli bir çerçevede şekillenmesi, kamuoyundaki adalet algısı açısından kritik önemde. Yasama sürecinin şeffaf yürütülmesi ve kriterlerin objektif biçimde belirlenmesi, hem meslek gruplarının beklentilerini karşılayacak hem de olası tartışmaların önüne geçecektir.
