Yaz aylarında sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte çocuklarda sıkça görülen yaz ishallerine ilişkin kritik uyarılarda bulunan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Muhammet Ali Varkal, temel riskin ishalin kendisinden ziyade vücuttan eksilen sıvı ve mineral kaybı olduğunu vurguladı. Özellikle 5 yaş altı çocuklarda dehidratasyonun hayati tehlike oluşturabileceğini belirten uzman, erken müdahale ve doğru beslenme ile vakaların büyük kısmının evde yönetilebileceğini söyledi.
Sıvı kaybı neden tehlikeli?
Doç. Dr. Varkal, yaz ishallerinde kaybedilen sıvı ve elektrolitlerin yerine konulmaması durumunda dehidratasyon geliştiğini ifade etti. Çocuklarda ağız kuruluğu, az idrara çıkma, gözlerde çökme, aşırı halsizlik ve cilt elastikiyetinde azalma gibi belirtilerin acil müdahale gerektirdiğini belirten uzman, özellikle kusma ile birlikte seyreden ishallerde kaybın daha hızlı olduğunu hatırlattı. Evde hazırlanan şeker-tuz çözeltilerinin standart olmaması nedeniyle eczanelerde satılan oral rehidratasyon solüsyonlarının kullanılması gerektiğini vurguladı.
Doğru beslenme nasıl olmalı?
İshal süresince çocukların beslenmesinin kesilmemesi gerektiğini ifade eden Doç. Dr. Varkal, anne sütü alan bebeklerin emzirilmeye devam edilmesini, ek gıda alan çocuklarda ise muz, pirinç lapası, yoğurt, haşlanmış patates gibi kolay sindirilen besinlerin önerildiğini söyledi. Yağlı, şekerli ve baharatlı yiyeceklerden uzak durulması gerektiğini belirtti. Ayrıca asitli içecekler, meyve suları ve hazır çorbaların içerdikleri yüksek şeker nedeniyle ishali artırabileceği uyarısında bulundu.
Ne zaman doktora başvurulmalı?
Uzman isim, aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden doktora gidilmesi gerektiğini sıraladı: 38 derece üzeri ateş, kanlı veya mukuslu dışkı, 8 saatten uzun süren ağız kuruluğu, 6 saatten az idrara çıkma, kusmanın artarak sıvı alımını engellemesi ve çocuğun bilincinde bulanıklık. Özellikle yaz aylarında sık görülen rotavirüs ve adenovirüs kaynaklı ishallerde antibiyotik tedavisinin gerekmediğini, probiyotik desteğinin ise faydalı olabileceğini ekledi.
Bağımsız değerlendirme
Yaz ishalleri, çocukluk çağının en sık karşılaşılan sağlık sorunlarından biri olmasına rağmen, doğru bilgi ve uygulamalarla çoğu vaka evde atlatılabiliyor. Ancak ailelerin gereksiz ilaç kullanımından kaçınması ve sıvı kaybı sinyallerini erken fark etmesi büyük önem taşıyor. Özellikle tatil bölgelerinde hijyen koşullarının yetersiz olduğu durumlarda el yıkama, yiyecek ve su güvenliği gibi basit önlemler ishal riskini önemli ölçüde azaltabilir.
