ABD yönetimi, Kanada'nın Amerikan ürünlerine yönelik 'ayrımcı' uygulamalarda bulunduğunu öne sürerek, bu ülkeden ithal edilen bazı mallara yüzde 50 oranında gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu. Karar, iki ülke arasında aylardır süren ticaret gerilimini yeni bir boyuta taşıdı. Uygulamanın, özellikle Kanada'dan ABD'ye ihraç edilen kereste, alüminyum ve süt ürünlerini kapsaması bekleniyor. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, Kanada'nın ABD'li çiftçilere ve üreticilere haksız rekabet yarattığı belirtilirken, Ottawa'nın bu adımı 'provokasyon' olarak nitelendirildi.
Kanada'dan sert tepki
Kanada Başbakanı Justin Trudeau, kararın ardından yaptığı açıklamada, ABD'nin bu adımını 'kabul edilemez' olarak değerlendirdi. Trudeau, 'Kanada, ABD ile adil bir ticaret ilişkisi kurmaya her zaman hazırdır. Ancak bu tür tek taraflı ve ayrımcı vergiler, iki ülke arasındaki uzun süreli ortaklığa zarar vermektedir' dedi. Kanada hükümeti, misilleme olarak ABD menşeli bazı ürünlere ek vergi getirebileceğini duyurdu. Uzmanlar, bu durumun Kuzey Amerika ticaretinde zincirleme etkilere yol açabileceğini belirtiyor.
Krizin arka planı
ABD ile Kanada arasındaki ticaret anlaşmazlığı, özellikle ABD Başkanı'nın göreve gelmesiyle birlikte tırmanışa geçti. ABD yönetimi, Kanada'nın süt ürünleri tarifelerini ve kereste sektöründeki sübvansiyonlarını sık sık eleştiriyordu. Geçtiğimiz aylarda iki ülke arasında yapılan müzakerelerden sonuç alınamamıştı. Ekonomistlere göre, yüzde 50'lik vergi artışı, Kanada ekonomisini önemli ölçüde etkileyebilir. Kanada, ABD'ye her yıl milyarlarca dolarlık kereste ve alüminyum ihraç ediyor. ABD'li tüketicilerin ise bu durumdan dolaylı olarak etkilenmesi bekleniyor.
ABD Ticaret Bakanlığı, vergi artışının gerekçesini, Kanada'nın Dünya Ticaret Örgütü kurallarını ihlal etmesine dayandırdı. Bakanlık yetkilileri, 'Kanada, ABD'li üreticilere karşı ayrımcı politikalar izlemektedir. Bu durumu düzeltmek için gerekli adımları atmaktan çekinmeyeceğiz' ifadelerini kullandı. Öte yandan, DTÖ'nün konuyla ilgili bir karar alması bekleniyor.
Piyasalar ve uluslararası tepkiler
Kararın ardından dolar/Kanada doları paritesi hareketlenirken, Toronto Borsası'nda düşüş yaşandı. ABD'li şirketler, özellikle kereste ve alüminyum kullanan sektörlerde maliyet artışına karşı uyarılarda bulundu. Uluslararası arenada ise Meksika ve Avrupa Birliği, iki ülke arasındaki bu gerilimi endişeyle takip ettiğini bildirdi. Uzmanlar, bu durumun ABD'nin diğer ticaret ortaklarıyla da sorun yaşamasına yol açabileceğini belirtiyor.
Bağımsız analiz kuruluşlarına göre, bu tür vergi savaşları uzun vadede küresel ticaretin daralmasına neden olabilir. 1930'ların Büyük Buhran döneminde uygulanan korumacı politikaların benzer bir etki yarattığı hatırlatılıyor. ABD ve Kanada arasındaki bu yeni kriz, iki ülkenin de ekonomik büyümesini olumsuz etkileyebilir. Tüm gözler, önümüzdeki günlerde tarafların atacağı adımlara çevrilmiş durumda.
