YENİ Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, AKP hükümetinin Dünya Ticaret Örgütü'nde (DTÖ) Çin otomobillerine yönelik uygulanan ek gümrük vergilerine ilişkin davayı kaybettiğini açıkladı. Yavuzyılmaz, konuya ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, söz konusu kararın Türkiye'ye yıllık en az 100 milyon dolar ek maliyet getireceğini belirterek Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ı göreve çağırdı.
DTÖ'deki Dava ve Ek Gümrük Vergileri
Yavuzyılmaz, açıklamasında AKP iktidarının 2023 yılında Çin menşeli elektrikli otomobillere yönelik ek gümrük vergisi uygulamasını DTÖ nezdinde savunamadığını ileri sürdü. Dünya Ticaret Örgütü'nün ilgili panelinin, Türkiye'nin uyguladığı ek vergilerin uluslararası ticaret kurallarına aykırı olduğuna hükmettiğini belirten Yavuzyılmaz, kararın kesinleşmesi halinde Türkiye'nin tazminat ödemek zorunda kalacağını ifade etti.
Yavuzyılmaz, "AKP, Dünya Ticaret Örgütü'ndeki 'Çin otomobilleri' davasını kaybetti! Bu davanın Türkiye'ye faturası yıllık en az 100 milyon dolar olacak" dedi. Milletvekili, söz konusu tutarın yalnızca doğrudan tazminatı kapsadığını, dolaylı etkilerle birlikte kamu maliyesi üzerindeki yükün daha da artacağını savundu.
Ticaret Bakanı'na Çağrı
Yavuzyılmaz, "Ticaret Bakanı Ömer Bolat'a sesleniyorum! Dünya Ticaret Örgütü'ndeki bu davanın kaybedilmesinin sorumluluğu kimdedir? Bu faturayı Türk milleti mi ödeyecek?" ifadelerini kullandı. Bakan Bolat'ın konuya ilişkin kamuoyunu acilen bilgilendirmesi gerektiğini belirten Yavuzyılmaz, DTÖ kararının ardından Türkiye'nin Çin'e tazminat ödememesi için hangi adımların atıldığını sordu.
Milletvekili, ek gümrük vergilerinin yerli otomobil üreticisini korumak amacıyla getirildiğini hatırlatarak, "Yerli üretimi desteklemek elbette önemlidir. Ancak bunu uluslararası hukuka aykırı yollarla yapmak, ülkeye daha büyük zarar veriyor. AKP'nin beceriksizliği yüzünden şimdi milyonlarca dolar tazminat kapıda" değerlendirmesinde bulundu.
Davanın Arka Planı ve Olası Sonuçları
Türkiye, 2023 yılında Çin'den ithal edilen elektrikli otomobillere yönelik ilave gümrük vergisi getirmişti. Bu kararın ardından Çin, Dünya Ticaret Örgütü nezdinde istişare talebinde bulunmuş ve süreç panel aşamasına taşınmıştı. DTÖ paneli, Türkiye'nin uyguladığı ek vergilerin GATT kurallarına aykırı olduğu yönünde karar verdi. Kararın temyiz süreci devam ederken, Yavuzyılmaz'ın açıklamaları davanın Türkiye aleyhine kesinleştiği yönündeki iddiaları gündeme getirdi.
Uzmanlar, DTÖ kararlarına uyulmaması halinde karşı tarafın misilleme tedbirleri alabileceğini veya tazminat talep edebileceğini belirtiyor. Türkiye'nin önündeki seçenekler arasında ek vergileri kaldırmak, DTÖ kararına uyum sağlamak veya karşı tarafı tazmin etmek bulunuyor. Yavuzyılmaz, hükümetin bu seçeneklerden hangisini tercih edeceğini henüz açıklamadığını vurguladı.
Siyasi Yansımalar
YENİ Parti'nin ekonomi ve ticaret politikalarına yönelik eleştirileri son dönemde artmış durumda. Yavuzyılmaz, daha önce de kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin çeşitli iddiaları gündeme getirmişti. Bu son açıklama, iktidarın dış ticaret ve ekonomi yönetimindeki başarısızlığını gözler önüne serme amacı taşıyor.
Öte yandan, Ticaret Bakanlığı'ndan konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Bakan Bolat'ın önümüzdeki günlerde bir basın toplantısı düzenleyerek süreci değerlendirmesi bekleniyor. DTÖ kararının Türkiye'nin uluslararası ticaret itibarı üzerindeki etkileri de tartışılıyor.
Sonuç olarak, Yavuzyılmaz'ın iddiaları, Türkiye'nin DTÖ'de kaybettiği davanın ekonomik boyutunu gözler önüne seriyor. Yıllık en az 100 milyon dolarlık fatura, kamu maliyesi üzerinde ek yük oluşturacak. Hükümetin bu süreci nasıl yöneteceği ve olası tazminatı nasıl karşılayacağı belirsizliğini koruyor. Kamuoyunun, Ticaret Bakanlığı'ndan gelecek açıklamaları yakından takip etmesi gerekiyor.
