Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul'da kentsel dönüşümü hızlandırmak amacıyla hayata geçirilen "Yarısı Bizden" kampanyasının 31 Aralık 2027 tarihine kadar uzatıldığını açıkladı. Daha önce 31 Aralık 2026'da sona erecek olan kampanya, vatandaşlara bir yıl daha başvuru imkânı sağlayacak. Erdoğan, yaptığı açıklamada "Vatandaşlar gelecek yıl da kampanyadan yararlanabilecek" ifadelerini kullandı.
Kampanya Kapsamı ve Başvuru Süreci
"Yarısı Bizden" kampanyası, riskli yapıların dönüştürülmesi için devletin inşaat maliyetinin yarısını üstlendiği bir destek programı olarak biliniyor. İstanbul'da 7,5 milyon konutun yaklaşık 1,5 milyonunun riskli olduğu tahmin ediliyor. Kampanya kapsamında hak sahipleri, yıkıp yeniden yapacakları binalar için devletten hibe ve kredi desteği alabiliyor. Başvurular, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bağlı e-Devlet sistemi üzerinden veya yetkili bankalar aracılığıyla yapılabiliyor.
Kampanyadan yararlanmak isteyen vatandaşların, öncelikle riskli yapı tespitini yaptırmaları gerekiyor. Ardından, anlaşmalı müteahhit firmalarla sözleşme imzalanarak inşaat süreci başlatılıyor. Devlet, inşaat maliyetinin yarısını hibe olarak karşılarken, kalan yarısı için faizsiz veya düşük faizli kredi imkânı sunuluyor. Böylece vatandaşlar, ekonomik yükün önemli bir kısmından muaf tutuluyor.
Erdoğan: "Vatandaşlar Gelecek Yıl da Yararlanabilecek"
Cumhurbaşkanı Erdoğan, uzatma kararını duyururken, kampanyanın kentsel dönüşümde önemli bir ivme kazandırdığını belirtti. Erdoğan, "İstanbul'umuzun depreme dayanıklı hale gelmesi için tüm imkânlarımızı seferber ediyoruz. Yarısı Bizden Kampanyası'na yoğun ilgi var. Vatandaşlarımızın talepleri doğrultusunda kampanyayı bir yıl daha uzatıyoruz. Böylece daha fazla vatandaşımız güvenli konutlara kavuşacak" dedi.
Erdoğan ayrıca, 2023 yılında başlatılan kampanya kapsamında şu ana kadar 100 binin üzerinde konut için başvuru alındığını ve bunların bir kısmının inşaat sürecinin devam ettiğini söyledi. Uzatma kararının, özellikle deprem riski yüksek bölgelerde yaşayan vatandaşlar için büyük bir fırsat olduğu vurgulandı.
Kentsel Dönüşümün Önemi ve Arka Plan
Türkiye, coğrafi konumu itibarıyla aktif deprem kuşağında yer alıyor. Özellikle 1999 Marmara Depremi ve 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler, kentsel dönüşümün hayati önemini bir kez daha ortaya koydu. İstanbul'da yapı stokunun önemli bir kısmı eski ve depreme dayanıksız. Bu nedenle hükümet, 2012 yılında çıkarılan 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile kentsel dönüşümü teşvik ediyor.
"Yarısı Bizden" kampanyası, bu kanun çerçevesinde 2023 yılında başlatıldı. Kampanya ile İstanbul'da 250 bin konutun dönüştürülmesi hedefleniyor. Ancak bugüne kadar bu hedefin sadece bir kısmına ulaşılabildi. Uzatma kararı, hedeflenen sayıya ulaşmak için ek süre sağlayacak.
Uzmanlar, kampanyanın uzatılmasının olumlu olduğunu ancak bazı yapısal sorunların devam ettiğini belirtiyor. Özellikle kat malikleri arasında anlaşmazlıklar, imar planı değişiklikleri ve müteahhit firmaların finansman sorunları, dönüşüm sürecini yavaşlatabiliyor. Ayrıca, bazı bölgelerde arsa maliyetlerinin yüksek olması, vatandaşların kampanyaya katılımını zorlaştırıyor.
Uzman Görüşleri ve Gelecek Perspektifi
Kentsel dönüşüm uzmanları, kampanyanın uzatılmasının önemli bir adım olduğunu ancak sürdürülebilirlik için ek teşviklere ihtiyaç duyulduğunu ifade ediyor. İstanbul Teknik Üniversitesi'nden bir akademisyen, "Kampanya, devletin maliyetin yarısını üstlenmesi açısından cazip. Ancak vatandaşların kalan yarıyı ödeyebilecek ekonomik güce sahip olması gerekiyor. Özellikle dar gelirli kesim için daha fazla hibe veya uzun vadeli kredi seçenekleri sunulmalı" değerlendirmesinde bulundu.
Öte yandan, kampanyanın uzatılması, inşaat sektöründe de hareketlilik yaratacak. Müteahhitler, yeni başvurularla birlikte iş hacimlerinin artacağını öngörüyor. Ancak sektör temsilcileri, artan maliyetler ve tedarik zinciri sorunları nedeniyle fiyat istikrarının korunması gerektiğini vurguluyor.
Başvuru Şartları ve Süreç
Kampanyaya başvurmak isteyen vatandaşların dikkat etmesi gereken bazı hususlar bulunuyor:
- Başvuru yapacak binanın riskli yapı tespitinin yapılmış olması gerekiyor.
- Kat maliklerinin en az 2/3 çoğunluğu ile karar alınması şart.
- Anlaşmalı müteahhit firmalarla sözleşme imzalanmalı.
- Devlet desteği, inşaat maliyetinin yarısını hibe, kalanı için kredi şeklinde sağlanıyor.
- Başvurular e-Devlet üzerinden veya yetkili bankalar aracılığıyla yapılabiliyor.
Kampanya kapsamında, dönüştürülecek konutlar için devlet, metrekare başına belirli bir tutara kadar destek veriyor. Bu tutar, her yıl güncelleniyor. 2025 yılı için metrekare başına destek miktarının 15 bin TL'ye kadar çıktığı belirtiliyor. Böylece 100 metrekarelik bir daire için 1,5 milyon TL'ye kadar hibe alınabiliyor.
Uzatma kararı, 31 Aralık 2027'ye kadar başvuruların kabul edileceği anlamına geliyor. Ancak inşaat sürecinin bu tarihten sonra da devam edebileceği, önemli olanın başvurunun bu tarihe kadar yapılması olduğu ifade ediliyor.
Sonuç olarak, "Yarısı Bizden" kampanyasının uzatılması, İstanbul'un depreme hazırlanması yolunda atılmış önemli bir adım. Ancak dönüşümün istenen hızda ilerlemesi için bürokratik engellerin azaltılması, finansman modellerinin çeşitlendirilmesi ve vatandaş bilincinin artırılması gerekiyor. Kampanyanın başarısı, sadece devletin değil, tüm paydaşların ortak çabasına bağlı.
