Yarın itibarıyla Türkiye genelinde günlük yaşamı doğrudan etkileyecek üç yeni uygulama devreye giriyor. Depozito iade sistemi, çevre etiketi zorunluluğu ve kış lastiği uygulaması vatandaşların tüketim alışkanlıklarından araç kullanımına kadar birçok alanda değişiklik getirecek. Yeni düzenlemeler, çevre koruma ve trafik güvenliğini artırmayı hedefliyor.
Depozito iade sistemi başlıyor
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hayata geçirilen depozito iade sistemi, plastik, cam, alüminyum ve pet şişe gibi ambalaj atıklarının geri dönüşümünü teşvik edecek. Sistem kapsamında, belirlenen içecek ambalajlarına 25 kuruş depozito ücreti eklenecek. Tüketiciler, boş ambalajları anlaşmalı marketlerdeki iade noktalarına teslim ederek depozito bedelini geri alabilecek. Uygulamanın ilk etapta büyükşehirlerde başlayacağı, yıl sonuna kadar tüm Türkiye’ye yaygınlaştırılması planlanıyor. Bakanlık yetkilileri, sistemin yılda 500 bin ton atığın geri kazanılmasını sağlayacağını belirtiyor.
Çevre etiketi zorunlu hale geliyor
Bazı ürün gruplarında çevre etiketi uygulaması yarından itibaren zorunlu olacak. Elektronik eşyalar, temizlik ürünleri ve ambalaj malzemeleri gibi ürünlerde, enerji verimliliği ve çevre dostu üretim süreçlerini gösteren etiketler bulunması gerekecek. Etiketsiz ürünlerin satışı yasaklanacak. Bu düzenleme ile tüketicilerin bilinçli tercih yapması ve yeşil ekonomiye geçişin hızlanması amaçlanıyor. Çevre etiketi, ürünlerin karbon ayak izinden su tüketimine kadar birçok veriyi içerecek. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, uyum süreci için firmalara 6 ay ek süre tanıdı.
Kış lastiği uygulaması başlıyor
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın düzenlemesi ile ticari araçlarda kış lastiği takma zorunluluğu yarından itibaren başlıyor. Uygulama, özel araçları kapsamasa da vatandaşların can güvenliği için kış lastiği kullanmaları tavsiye ediliyor. Kış lastiği takmayan ticari araç sürücülerine 4 bin 68 lira para cezası kesilecek. Denetimler, emniyet ve jandarma ekiplerince yapılacak. Geçen yıl uygulama kapsamında 15 bin araca ceza yazılmıştı. Kış lastiklerinin 1 Nisan 2025’e kadar kullanılabileceği belirtildi. Bu düzenleme ile kış aylarında meydana gelen trafik kazalarının azaltılması hedefleniyor. Son üç yılda kış aylarında meydana gelen ölümlü ve yaralanmalı kazaların %70’inin kış lastiği kullanılmamasından kaynaklandığı açıklandı.
Üç uygulamanın da ekonomiye ve çevreye olumlu katkı sağlaması bekleniyor. Depozito iade sistemi ile aylık ortalama bir ailenin 30-50 lira tasarruf etmesi öngörülürken, çevre etiketi sayesinde enerji tüketiminin azalması ve geri dönüşümün artması planlanıyor. Kış lastiği uygulaması ise trafik kazalarını azaltarak sağlık harcamalarında düşüş sağlayacak. Tüm bu düzenlemeler, Türkiye’nin Avrupa Birliği uyum süreci kapsamında attığı adımlar olarak değerlendiriliyor.
