Yargıtay, bir çırağın açtığı davada emsal nitelikte bir karara imza attı. Karar, çıraklık döneminde geçen sürelerin emeklilik prim gün sayısına dahil edilmesi gerektiğini hükme bağladı. Türkiye'de milyonlarca çalışanı ilgilendiren bu karar, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) uygulamalarında önemli bir değişikliğe yol açabilir.
Davaya konu olay
Davacı, çıraklık döneminde çalıştığı yılların emeklilik prim gün sayısına eklenmesi için SGK'ya başvurdu. Kurum, çıraklık döneminin sigortalılık başlangıcı sayılamayacağı gerekçesiyle talebi reddetti. Bunun üzerine dava açan çırak, yerel mahkemede haklı bulundu. İlk derece mahkemesi, çıraklık döneminin fiili çalışma süresi olduğuna ve prim günlerine eklenmesi gerektiğine hükmetti. SGK kararı temyiz edince dosya Yargıtay'a taşındı.
Yargıtay’ın gerekçesi
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, çıraklık döneminde yapılan çalışmaların 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında sigortalılık başlangıcı olarak kabul edilmesi gerektiğine karar verdi. Kararda, çırakların fiilen çalıştığı ve işverene bağımlı olduğu vurgulandı. Ayrıca, bu dönemde ödenen primlerin emeklilik hesaplamasında dikkate alınması gerektiği belirtildi. Yargıtay, buna benzer uyuşmazlıklarda emsal teşkil edecek bu kararla, çıraklık dönemi primlerinin emeklilik gün sayısına eklenmesinin önünü açtı.
Kimler etkilenecek?
Karar, özellikle 1990'lı yıllarda çıraklık eğitimi almış ve bu süreçte sigorta primi yatırılmış kişileri ilgilendiriyor. Türkiye'de milyonlarca kişi çıraklık döneminde çalışmış olup, bu karar sayesinde emeklilik gün sayılarını artırma imkânı bulabilecek. Uzmanlar, Yargıtay’ın bu kararının SGK'nın uygulamalarını değiştirmesini bekliyor. SGK'nın, çıraklık dönemi primlerini emeklilik hesaplamasına dahil etmek için yeni bir genelge yayımlaması öngörülüyor.
Bağımsız değerlendirme
Yargıtay'ın bu kararı, çırakların uzun yıllardır dile getirdiği bir mağduriyeti giderme potansiyeli taşıyor. Bununla birlikte, kararın uygulanabilirliği ve kapsamı, SGK'nın atacağı adımlara bağlı. Eğer SGK direnirse, benzer davaların sayısı artabilir. Bu karar, aynı zamanda çıraklık sisteminin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini de ortaya koyuyor. Çıraklık, bir yandan mesleki eğitim sağlarken, diğer yandan sosyal güvenlik haklarının başlangıcı olmalıdır.
