Boşanma davalarında emsal teşkil eden kararlar zincirine bir yenisi daha eklendi. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, hasta olan eşiyle ilgilenmeyen, onu bakımsız ve yalnız bırakan tarafı 'ağır kusurlu' bularak duygusal şiddet olarak nitelendirdi. Karar, evlilik birliğinde eşler arasındaki bakım ve yardım yükümlülüğünün boyutunu yeniden tanımlıyor.
Yargıtay'ın emsal kararı ne diyor?
Yüksek mahkeme, kararında şu gerekçelere yer verdi: 'Evlilik birliği, eşlerin birbirine karşılıklı saygı, sevgi, sadakat ve yardım yükümlülüğüne dayanır. Bu yükümlülüklerden birinin ihlali, özellikle sağlık gibi kritik bir konuda eşi yalnız bırakmak, evlilik birliğini çekilmez hale getirir.' Bu kararla birlikte, hasta eşine destek olmamak, ilaçlarını vermemek, doktor randevularına götürmemek gibi ihmalkar davranışlar, boşanma sebebi olarak kabul edilecek.
Eşinin hasta olduğunu bilmek yetecek
Hukukçulara göre, kararın en dikkat çekici yanı, kusur değerlendirmesinde sadece fiili eylemlere değil, pasif kalma haline de ağırlık vermesi. Yani eşinin hasta olduğunu bilen bir taraf, eğer bu duruma karşı kayıtsız kalırsa, bu doğrudan ağır kusur sayılacak. Önceki emsal kararlarda 'seni sevmiyorum' demek, eşin ailesiyle görüşmesini engellemek, kahvehanede sürekli vakit geçirmek gibi davranışlar boşanma sebebi sayılmıştı. Yeni kararla birlikte bu liste daha da genişledi.
Duygusal şiddet kapsamı genişliyor
Yargıtay'ın bu kararı, İstanbul Sözleşmesi ve 6284 sayılı Ailenin Korunmasına Dair Kanun çerçevesinde duygusal şiddetin tanımını da genişletiyor. Daha önce bağırarak konuşmak, tehdit etmek, küçük düşürmek gibi aktif eylemler duygusal şiddet olarak kabul edilirken, artık ihmalkarlık da bu kapsamda değerlendirilecek. Aile avukatları, bu kararın özellikle kronik veya ağır hastalığa sahip eşleri olan kişiler tarafından açılacak boşanma davalarını kolaylaştıracağını belirtiyor.
Boşanma sonrası tazminat talepleri
Kararın bir diğer önemli boyutu da boşanma sonrası maddi ve manevi tazminat taleplerine emsal oluşturması. Ağır kusurlu olan taraf, boşanma sonrasında karşı tarafa maddi tazminat ödemekle yükümlü tutulabilecek. Ayrıca duygusal şiddet uygulayan eş, manevi tazminat da ödemek zorunda kalabilir. Uzmanlar, bu durumun özellikle hasta eşlerin mağduriyetini giderme açısından önemli olduğunu vurguluyor.
Uygulamada ne gibi zorluklar var?
Her ne kadar karar emsal niteliği taşısa da uzmanlar, hasta eşin ihmal edildiğinin ispatlanmasının kolay olmadığını belirtiyor. Tanık beyanları, doktor raporları, hastane kayıtları ve dijital deliller bu konuda belirleyici olacak. Ayrıca 'ilgilenmeme' kavramının sınırları henüz net değil; hangi eylemin veya eylemsizliğin bu kapsamda değerlendirileceği, yeni davalarla belirlenecek.
Yargıtay'ın bu kararı, evlilik birliğinde tarafların birbirine karşı sorumluluklarını hatırlatırken, hasta eşlerin yalnızlığa terk edilmemesi gerektiğinin altını çiziyor. Toplumda sıkça rastlanan 'hastalıkta ve sağlıkta' sözünün hukuki bir zemine oturtulması, aile hukuku açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Uygulamada yaşanacak olası sorunlar ve istismarlar, önümüzdeki dönemde yeni düzenlemeleri gerekli kılabilir.
