Yargıtay, kira hukukunda milyonlarca kiracıyı ilgilendiren emsal nitelikte bir karara imza attı. Yüksek mahkeme, kiralanan evin satılması durumunda depozitonun (güvence bedeli) yeni ev sahibine devredildiğini kanıtlayamayan eski malikin, bu bedeli kiracıya iade etmekle yükümlü olduğuna hükmetti. Karar, kira sözleşmelerinde sıkça yaşanan anlaşmazlıklara açıklık getirirken, kiracıların mağduriyetini gidermeyi hedefliyor.
Davanın arka planı ve Yargıtay’ın gerekçesi
Olay, bir kiracının evin satılmasının ardından eski ev sahibinden depozitosunu talep etmesiyle başladı. Eski malik, depozitonun yeni sahibine devredildiğini öne sürerek ödeme yapmayı reddetti. Kiracı ise bunun aksini iddia ederek dava açtı. Yerel mahkeme, kiracının talebini reddederken, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, kararı bozdu. Yüksek mahkeme, Türk Borçlar Kanunu’nun 331. maddesi uyarınca depozitonun, kira sözleşmesini devralan kişiye otomatik olarak geçtiğini, ancak bu devrin ispat yükünün eski ev sahibinde olduğunu vurguladı. Eski malik, depozitoyu yeni sahibe teslim ettiğini yazılı belgeyle kanıtlayamazsa, kiracıya iade etmek zorunda kalacak.
Depozito iade sürecinde dikkat edilmesi gerekenler
Avukatlar, kiracıların depozito iadesi konusunda haklarını koruyabilmeleri için sözleşme aşamasında ve ev satışında belgeleri saklamaları gerektiğine işaret ediyor. Kira sözleşmesinde depozito miktarı, ödeme yöntemi ve iade şartları açıkça belirtilmeli; depozito ödemeleri banka havalesi veya dekontla yapılmalı. Ev satışı durumunda, kiracı ile yeni malik arasında depozitonun devrine ilişkin yazılı bir anlaşma yapılması ve bu belgenin noterden geçirilmesi öneriliyor. Yargıtay kararı, bu tür uyuşmazlıklarda ispat yükünün güçlü olan tarafa, yani eski ev sahibine yüklenmesini sağlayarak kiracıların önünü kesiyor.
Kararın kiralık piyasasına etkileri
Uzmanlar, bu kararın ev sahipleri açısından caydırıcılık yaratacağını ve depozito uygulamalarını daha şeffaf hale getireceğini belirtiyor. Türkiye’de kira sözleşmelerinde genellikle kira bedelinin 2-3 katı tutarında alınan depozito, kiracıların sık sık mağdur olmasına yol açıyordu. Karar sayesinde, eski ev sahiplerinin depozitoyu iade etmemek için “yeni sahibe verdim” savunmasına sığınması engelleniyor. Öte yandan, bu durum satış süreçlerinde ev sahiplerinin daha dikkatli olmasını ve depozito devrini resmi yollarla yapmasını teşvik edeceği için kiralık piyasasında daha düzenli bir yapı oluşabilir. Gayrimenkul hukukçuları, kararın emsal teşkil etmesiyle birlikte benzer davalarda hızlı çözümler bekleniyor.
Bu gelişme, kiracıların en çok karşılaştığı sorunlardan birine çözüm getirirken, ev sahiplerine de hukuki süreçlerde belgeli çalışmanın önemini bir kez daha hatırlatıyor. Yargıtay’ın bu içtihadı, kira ilişkilerinde güvenin tesisini sağlamaya yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Özellikle son dönemde kira artışları ve ev satışlarının yoğun yaşandığı dönemde alınan bu karar, taraflar arasındaki anlaşmazlıkların azalmasına katkı sunacaktır.
