Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, pandemi döneminde fiilen çalışmasına rağmen SGK prim günleri eksik bildirilen bir akademisyenin açtığı davada 189 günlük hizmet süresinin tescil edilmesine ilişkin yerel mahkeme kararını onadı. Karar, salgın döneminde çalıştığı halde primleri eksik yatırılan milyonlarca çalışan için emsal teşkil ediyor. Uzmanlar, kararın emeklilik hesaplamalarında önemli bir dönüm noktası olabileceğini belirtiyor.
Kararın Detayları ve Hukuki Süreç
Dava, bir üniversitede görev yapan akademisyenin, 2020-2021 yılları arasında pandemi koşullarında fiilen çalışmasına karşın SGK'ya eksik prim günü bildirilmesi üzerine açıldı. Akademisyen, eksik bildirilen 189 günlük hizmet süresinin tespiti için iş mahkemesine başvurdu. Yerel mahkeme, tanık beyanları ve işyeri kayıtları doğrultusunda davacıyı haklı bularak eksik günlerin tesciline karar verdi. SGK'nın temyiz başvurusunu değerlendiren Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, kararı usul ve yasaya uygun bularak onadı. Böylece eksik prim günlerinin yargı yoluyla tamamlanabileceği bir kez daha yüksek yargı tarafından teyit edilmiş oldu.
Pandemi Döneminde Çalışanlar İçin Emsal Niteliğinde
Karar, özellikle pandemi sürecinde uzaktan çalışma, kısa çalışma ödeneği ve ücretsiz izin gibi uygulamalar nedeniyle prim günleri eksik gösterilen çalışanlar açısından kritik önem taşıyor. SGK kayıtlarında eksik görünen günler, emeklilik yaşını ve aylık bağlanma oranını doğrudan etkiliyor. Yargıtay'ın bu onama kararı, benzer mağduriyet yaşayan sigortalıların da dava yoluyla haklarını arayabileceğini gösteriyor. İş hukuku uzmanları, kararın özellikle özel sektörde fiili çalışma ile kayıtlar arasındaki uyumsuzluklara karşı bir güvence oluşturduğunu vurguluyor.
Emeklilik Hesabına Etkisi
Emeklilik için gereken prim gün sayısı ve yaş şartları, çalışanların en çok merak ettiği konular arasında. Eksik prim günleri, daha geç emeklilik ve daha düşük aylık anlamına geliyor. 189 gün gibi kısa bir süre bile, aylık bağlama oranını yükselterek emekli maaşında artış sağlayabiliyor. Yargıtay kararı, işverenlerin primleri eksik yatırması durumunda çalışanların yargıya başvurarak haklarını koruyabileceğini netleştiriyor. Karar ayrıca, işverenlerin SGK'ya doğru bildirim yapma yükümlülüğünü bir kez daha hatırlatıyor.
Uzman Görüşleri ve Gelecek Adımlar
Sosyal güvenlik uzmanları, bu kararın ardından benzer davaların artabileceğini öngörüyor. Özellikle pandemi döneminde fiilen çalışıp primleri eksik yatırılan çalışanların, işyeri kayıtları, banka dekontları, e-posta yazışmaları gibi delillerle dava açabileceği belirtiliyor. Ancak uzmanlar, her somut olayın kendi koşullarında değerlendirileceğini, bu nedenle mağdurların bir avukat aracılığıyla haklarını aramaları gerektiğini hatırlatıyor. Karar, emeklilik sisteminde kayıt dışılık ve eksik bildirim sorununa karşı yargının tutumunu göstermesi bakımından da dikkat çekiyor.
Bağlam: Türkiye'de Prim Günü Sorunu
Türkiye'de kayıt dışı istihdam ve eksik prim bildirimi uzun süredir sosyal güvenlik sisteminin temel sorunları arasında. Pandemi döneminde uygulanan kısa çalışma ödeneği ve ücretsiz izin gibi esneklikler, prim günlerinin eksik gösterilmesine zemin hazırladı. Yargıtay'ın bu onama kararı, benzer durumdaki çalışanlar için umut verici bir adım. Karar, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun denetimlerini sıklaştırması ve işverenlerin doğru bildirim yapması gerekliliğini de gündeme getiriyor. Önümüzdeki dönemde emeklilik başvurularında bu tür davaların artması bekleniyor.
Sonuç olarak, Yargıtay'ın bu kararı, pandemi gibi olağanüstü koşullarda çalışanların hak kaybını önleme adına önemli bir adım. Ancak sorunun kökten çözümü için işverenlerin prim bildirimlerini eksiksiz yapması ve denetimlerin etkinleştirilmesi gerekiyor. Çalışanların da haklarını takip etmesi ve gerekirse yargı yoluna başvurması, emeklilikte mağduriyet yaşamamak için kritik.
