Yargıtay, uzun süredir hukuki tartışmalara konu olan Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) hakkında emsal niteliğinde bir karar verdi. Yüksek Mahkeme, tüketici kredi sözleşmelerinde BSMV'nin açıkça belirtilmediği durumlarda, bankaların bu vergiyi tüketiciden talep edemeyeceğine hükmetti. Karar, kredi kullanan milyonlarca kişiyi yakından ilgilendiriyor ve geçmişe dönük hak doğurabilecek nitelikte.
Kararın detayları
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, bir tüketicinin bankaya karşı açtığı davada, kredi sözleşmesinde BSMV'nin açıkça belirtilmemesi nedeniyle bankanın bu vergiyi tüketiciden tahsil edemeyeceğine karar verdi. Daire, sözleşmede "BSMV" ibaresinin bulunmaması halinde, bankanın bu vergiyi tüketiciye yansıtmasının hukuka aykırı olduğunu belirtti. Kararda, tüketicinin bilgilendirilme hakkının ihlal edildiği vurgulandı.
Davada, tüketici 2019 yılında kullandığı ihtiyaç kredisi nedeniyle bankanın kendisinden tahsil ettiği BSMV'nin iadesini talep etmişti. İlk derece mahkemesi davayı reddederken, istinaf mahkemesi tüketiciyi haklı buldu. Yargıtay da istinaf kararını onayarak emsal bir içtihat oluşturdu.
BSMV nedir?
Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi, bankaların ve sigorta şirketlerinin yaptıkları işlemler üzerinden alınan bir dolaylı vergidir. 6802 sayılı Kanun'da düzenlenen BSMV, kredi işlemlerinde genellikle kredi tutarının %5'i oranında uygulanıyor. Ancak bu verginin tüketiciden tahsil edilebilmesi için sözleşmede açıkça belirtilmesi gerekiyor. Yargıtay kararı, bu şartın eksik olması halinde bankaların vergiyi tüketiciye yansıtamayacağını netleştirdi.
Karar, sadece bireysel krediler için değil, konut kredisi, taşıt kredisi ve kredi kartı işlemleri için de emsal teşkil edebilir. Tüketici dernekleri, kararı memnuniyetle karşıladı ve tüketicilere sözleşmelerini kontrol etmeleri çağrısında bulundu.
Geçmişe dönük hak doğurur mu?
Uzmanlar, Yargıtay kararının geçmişe dönük olarak da uygulanabileceğini belirtiyor. Tüketiciler, sözleşmelerinde BSMV açıkça belirtilmemişse, geriye dönük 5 yıl içinde ödedikleri BSMV'yi bankalardan talep edebilir. Bunun için tüketici mahkemelerine başvuru yapılması gerekiyor. Her bir dosya için ayrı dava açılması gerektiğinden, sürecin toplu bir şekilde işlemesi mümkün görünmüyor.
Bankalar ise kararın sektöre etkisini değerlendiriyor. Bazı bankalar, sözleşmelerini güncellemeye başlarken, bazıları eski sözleşmelerde BSMV'nin zımnen kabul edildiğini savunuyor. Ancak Yargıtay kararı, bu savunmayı geçersiz kılıyor.
Karar, tüketici hukuku açısından önemli bir kazanım olarak değerlendiriliyor. Tüketici Hakem Heyetleri de benzer uyuşmazlıklarda Yargıtay'ın bu içtihadını dikkate alacak. Uzun vadede, bu kararın bankacılık sektöründe sözleşme şeffaflığını artırması bekleniyor.
