İsrail işgali altındaki El Halil kentinde (Arapça: El Halil, İbranice: Hebron) bir grup fanatik Yahudi yerleşimci, Müslümanların dördüncü kutsal mabedi kabul edilen tarihi Harem-i İbrahim Camii'ne (İbranice: Ma'arat HaMachpela) girerek müzik eşliğinde dans etti. Olay, işgal altındaki bölgede tansiyonu yeniden yükseltti.
Olayın Ayrıntıları
Görgü tanıklarının aktardığına göre, yerleşimciler cami avlusunda ve iç mekanda yüksek sesle müzik çalarak dans etti. Filistinli kaynaklar, olayın provokasyon amaçlı olduğunu ve ibadet eden Müslümanlara yönelik bir saygısızlık olduğunu belirtti. İsrail polisi ve sınır polisi güçlerinin bölgede güvenlik önlemi aldığı, ancak yerleşimcilere müdahale etmediği iddia edildi. Olay anına ilişkin sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, grup üyelerinin el ele tutuşarak dans ettiği ve çevredeki Filistinlilerin tepkisini gösterdiği görülüyor.
Harem-i İbrahim Camii'nin Önemi
Harem-i İbrahim Camii, Müslümanlar tarafından Hz. İbrahim'in (İbrahim Peygamber) kabrinin bulunduğu yer olarak kabul edilir ve Mescid-i Haram, Mescid-i Nebevi ve Mescid-i Aksa'dan sonra dördüncü kutsal mekan sayılır. Yahudiler için de kutsal olan bu alan, yüzyıllardır ibadet yeri olarak kullanılıyor. 1994 yılında Baruch Goldstein adlı fanatik bir Yahudi yerleşimcinin camide ibadet eden Müslümanlara ateş açması sonucu 29 kişi hayatını kaybetmişti. O tarihten bu yana bölge, sık sık provokatif eylemlere sahne oluyor.
Uluslararası Tepkiler ve Hukuki Durum
Filistin Devlet Başkanlığı Sözcüsü Nabil Abu Rudeineh, olayı kınayarak uluslararası toplumu İsrail'in yerleşimci şiddetine karşı harekete geçmeye çağırdı. Ürdün Dışişleri Bakanlığı da yaptığı yazılı açıklamada, kutsal mekanlara yönelik ihlallere son verilmesi gerektiğini vurguladı. İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) benzer bir kınama mesajı yayımlarken, Birleşmiş Milletler Orta Doğu Özel Koordinatörü Tor Wennesland, taraflara itidal çağrısı yaptı. Uluslararası hukuka göre El Halil, 1967'den bu yana İsrail işgali altında ve yerleşim faaliyetleri BM Güvenlik Konseyi kararlarına aykırı.
Bağlam: El Halil'deki Yerleşimci Şiddeti
El Halil, Batı Şeria'nın en büyük şehri olup yaklaşık 200.000 Filistinliye ev sahipliği yapıyor. Şehir merkezinde ise yüzlerce radikal Yahudi yerleşimci yaşıyor. İsrail ordusu, yerleşimcileri korumak için sık sık sokağa çıkma yasakları uyguluyor ve Filistinlilerin hareket alanını kısıtlıyor. Son yıllarda yerleşimcilerin camiye yönelik provokasyonları arttı; 2021'de benzer bir dans olayı yaşanmış, 2022'de ise yerleşimciler cami avlusunda ayin düzenlemişti. Her seferinde Filistinlilerin tepkisiyle karşılaşan bu eylemler, bölgede çatışma riskini artırıyor.
Olay, İsrail'in aşırı sağcı hükümetinin yerleşimci politikalarını desteklemesiyle ilişkilendiriliyor. Uluslararası toplum, bu tür provokasyonların barış sürecini baltaladığını ve iki devletli çözümü imkansızlaştırdığını belirtiyor. Harem-i İbrahim Camii'ne yönelik bu son saldırı, Filistinlilerin kutsal değerlerine yönelik sistematik ihlallerin bir parçası olarak görülüyor.
