Yabancı plakalı araç sahiplerini ilgilendiren önemli bir düzenleme bugün Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni yönetmeliğe göre, yabancı plakalı araçların ücretli karayollarındaki (otoyol ve köprüler) geçiş ücretleri, idari para cezaları ve bu cezaların tahsiline ilişkin usul ve esaslar netleştirildi. Uygulama, geçiş ücreti ödemeyen yabancı plakalı araçlara yönelik denetimlerin sıkılaştırılmasını ve cezai işlemlerin hızlandırılmasını öngörüyor.
Yeni Yönetmeliğin Getirdikleri
Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik, yabancı plakalı araçların Türkiye'deki otoyol ve köprüleri kullanımında ödeyecekleri ücretlerin hesaplanması, ödenmemesi durumunda uygulanacak idari para cezaları ve bu cezaların takibine dair kapsamlı düzenlemeler içeriyor.
- Geçiş ücreti ödeme süresi: Yabancı plakalı araçların geçiş ücretlerini, geçiş anından itibaren 15 gün içinde ödemesi gerekiyor. Bu süre içinde ödenmeyen tutarlar için idari para cezası uygulanacak.
- Ceza miktarları: Geçiş ücretini süresinde ödemeyen araç sahiplerine, geçiş ücretinin 4 katı tutarında idari para cezası kesilecek. Örneğin, 100 TL'lik bir geçiş ücreti için ceza 400 TL olacak.
- Plaka bazlı takip: Yabancı plakalı araçların geçişleri, plaka tanıma sistemleri (PTS) ile anlık olarak kayıt altına alınacak. Ödenmeyen geçişler, araç sahibinin adresine tebligat yapılmak üzere ilgili birimlere bildirilecek.
- Uluslararası anlaşmalar: Türkiye'nin taraf olduğu ikili ve çok taraflı anlaşmalar çerçevesinde, yabancı plakalı araçların cezalarının tahsilinde karşılıklılık ilkesi gözetilecek. Bu kapsamda, cezaların tahsili için karşı ülkenin ilgili makamlarıyla iş birliği yapılabilecek.
- İtiraz hakkı: Uygulanan idari para cezalarına karşı araç sahipleri, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurarak itiraz edebilecek.
Denetimler Sıkılaşıyor
Yönetmelik, yabancı plakalı araçların denetimlerinin artırılmasını da öngörüyor. Özellikle sınır kapılarından giriş yapan araçların geçiş ücreti ödeme durumları, otoyol gişelerindeki ve üzerindeki elektronik denetim sistemleriyle sürekli kontrol edilecek. Kaçak geçiş tespit edilen araçlar için anında ceza işlemi uygulanacak.
Uygulamayla ilgili açıklama yapan Karayolları Genel Müdürlüğü yetkilileri, “Yeni yönetmelikle yabancı plakalı araçların ülkemizdeki karayollarını kullanırken ücret ödemesi konusunda yaşanan mağduriyetleri gidermeyi ve tahsilat sürecini hızlandırmayı hedefliyoruz. Bu sayede hem devletimizin gelir kaybı önlenecek hem de sürücüler için daha adil bir sistem oluşturulacak” dedi.
Geçmişte Yaşanan Sorunlar
Türkiye’de yabancı plakalı araçların otoyol ve köprü geçiş ücretlerini ödememesi uzun süredir tartışılan bir konuydu. Özellikle turizm sezonunda ülkeye giriş yapan yabancı araçların bir kısmının geçiş ücreti ödemeden Türkiye’den ayrıldığı, bu nedenle de devletin önemli ölçüde gelir kaybına uğradığı iddia ediliyordu. Konuya ilişkin daha önce yapılan düzenlemelerde, yabancı plakalı araçlara da yerli araçlarla aynı oranda ceza uygulanması kararlaştırılmış, ancak tahsilat sürecinde yaşanan aksaklıklar nedeniyle uygulamada sorunlar yaşanmıştı. Yeni yönetmelikle birlikte bu sorunların önüne geçilmesi hedefleniyor.
Uzmanlar, yeni yönetmeliğin özellikle sınır kapılarında yabancı plakalı araçlara yönelik kontrollerin artacağını ve ülke içindeki denetimlerin daha etkin hale geleceğini belirtiyor. Ayrıca, yönetmeliğin uluslararası hukuk kurallarına uygun şekilde hazırlandığını, bu nedenle de karşılıklılık ilkesi çerçevesinde uygulanabilir olduğunu vurguluyorlar.
Yeni uygulama, özellikle Türkiye’ye komşu ülkelerden gelen ve sık sık Türkiye karayollarını kullanan sürücüler tarafından yakından takip ediliyor. Sınır ticareti yapan esnaf ve turistler, uygulamanın kendilerini nasıl etkileyeceğini merak ediyor. Edirne’de bir esnaf olan Ahmet Yılmaz, “Biz sürekli yabancı plakalı araçlarla iş yapıyoruz. Yeni düzenlemenin tam olarak nasıl işleyeceğini bilmiyoruz, ancak kurallara uymak zorundayız. Geçiş ücretlerini ödemeyenler için cezaların artması, belki de bazılarını sınırımızdan almamıza neden olabilir” şeklinde konuştu.
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte, yabancı plakalı araç sahiplerinin, geçiş ücretlerini ödemeleri durumunda herhangi bir yaptırımla karşılaşmayacakları kaydedildi. Ayrıca, geçiş ücreti ödemeleri için Anlaşmalı Bankalar, PTT, mobil uygulamalar ve internet üzerinden ödeme kolaylıkları da sunulduğu belirtildi.
Türkiye'nin transit geçiş yolları üzerinde bulunması nedeniyle yabancı plakalı araç trafiğinin yoğun olduğu biliniyor. Bu durum, yönetmeliğin ne kadar önemli olduğunu da gözler önüne seriyor. Uygulamanın, devletin tahsilatını artırırken, yabancı sürücülerin de kurallara uyması konusunda caydırıcı olması bekleniyor.
