Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın hazırladığı ve 29 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni yönetmelik, Türkiye'ye giriş yapan yabancı plakalı araçlar için Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) kullanımını zorunlu hale getirdi. Yönetmelik, geçiş ücretlerini ödemeyen sürücülere uygulanacak idari para cezalarını ve tahsilat süreçlerini yeniden düzenliyor. Buna göre, yabancı plakalı araç sahiplerinin HGS aboneliği yaptırması ve geçiş ücretlerini ödemesi gerekecek. Ödeme yapmayanlar, sınır kapılarından çıkışta borçlarıyla birlikte 4 katı ceza ödemek zorunda kalacak.
Yeni Yönetmeliğin Detayları
14 maddeden oluşan yönetmelik, yabancı plakalı araçların Türkiye'deki otoyol ve köprüleri kullanımında HGS sistemine entegrasyonunu sağlıyor. Daha önce yabancı plakalı araçlar için farklı bir ödeme yöntemi bulunmuyordu; bu da geçiş ücretlerinin tahsil edilmesinde sorunlara yol açıyordu. Yeni sistemle birlikte, araç sahipleri sınır kapısında HGS etiketi veya aboneliği oluşturabilecek. Ayrıca, geçiş ücretlerini ödemeden geçen araçlara uygulanacak cezalar kademeli olarak artacak. İlk ihlalde geçiş ücretinin 4 katı, ikinci ihlalde 5 katı, üçüncü ve sonraki ihlallerde ise 6 katı tutarında idari para cezası kesilecek. Bu cezalar, araç plakasına işlenecek ve araç sahibi sınır kapısından çıkış yaparken ödemek zorunda kalacak. Aksi takdirde araç trafikten men edilecek ve yurtdışına çıkışına izin verilmeyecek.
HGS Aboneliği Nasıl Yapılacak?
Yönetmeliğe göre, yabancı plakalı araç sahipleri HGS aboneliğini iki şekilde yapabilecek. İlk yöntem, sınır kapılarındaki HGS noktalarından etiket veya gişe gişe satın almak. İkinci yöntem ise internet üzerinden veya anlaşmalı bankalar aracılığıyla ön ödemeli hesap açtırmak. Abonelik işlemi için araç sahiplerinin pasaport veya kimlik belgesi ile araç ruhsatını ibraz etmesi gerekiyor. HGS hesabına yükleme yapılacak ve geçişler otomatik olarak düşülecek. Ayrıca, yabancı plakalı araçların Türkiye'de bulunduğu süre boyunca geçiş ücretlerini zamanında ödememesi durumunda, cezalar bir sonraki girişte de uygulanabilecek.
Yönetmelik, aynı zamanda araçların sınır kapılarındaki çıkış işlemleri sırasında geçiş ücreti ve ceza borcu kontrolünü zorunlu kılıyor. Gümrük muhafaza memurları, çıkış yapacak araçların HGS kayıtlarını kontrol edecek ve borcu olanları uyaracak. Ödeme yapmayan sürücülerin araçları trafikten men edilerek, borçları ödenene kadar sınır kapısında tutulacak. Bu uygulamanın, Türkiye'nin karayollarından elde ettiği geliri artırması ve haksız geçişlerin önüne geçmesi bekleniyor.
Geçmişte Yaşanan Sorunlar ve Yeni Sistemin Önemi
Türkiye'ye her yıl milyonlarca yabancı plakalı araç giriş yapıyor. Özellikle turizm sezonunda ve komşu ülkelerden gelen araçlarla birlikte bu sayı artıyor. Daha önce yabancı plakalı araçlar, otoyol ve köprü geçiş ücretlerini nakit veya kredi kartı ile ödeyebiliyordu; ancak bu yöntem hem gecikmelere hem de kaçak geçişlere neden oluyordu. Bazı sürücüler, geçiş ücretlerini ödemeden yurt dışına çıkıyor ve cezalar tahsil edilemiyordu. Yeni sistem, bu sorunu kökten çözmeyi hedefliyor. Ayrıca, HGS kullanımı, gişelerdeki bekleme sürelerini azaltarak trafik akışını hızlandıracak ve sınır kapılarındaki yoğunluğu azaltacak.
Yönetmelikle ilgili olarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı yetkilileri, uygulamanın Avrupa Birliği standartlarına uyum çerçevesinde hayata geçirildiğini vurguluyor. Benzer uygulamaların birçok Avrupa ülkesinde de mevcut olduğunu belirten yetkililer, Türkiye'nin bu alanda uluslararası normlara uyum sağladığını ifade ediyor. Öte yandan, yabancı sürücülerin bilgilendirilmesi amacıyla sınır kapılarına İngilizce ve Almanca bilgilendirme panoları yerleştirilecek. Ayrıca, sürücülere HGS kullanımıyla ilgili broşürler dağıtılacak ve gerekli yönlendirmeler yapılacak.
Bu düzenleme, Türkiye'nin karayolu altyapısının finansmanında önemli bir adım olarak görülüyor. Otoyol ve köprülerin bakımı ve yeni projelerin finansmanı için gelirlerin artırılması hedefleniyor. Yabancı plakalı araçlardan tahsil edilen ücretler, bu projelere kaynak sağlayacak. Ancak, uygulamanın başarılı olması için sınır kapılarındaki teknik altyapının güçlendirilmesi ve personelin eğitilmesi büyük önem taşıyor.
Özetle, yabancı plakalı araçlar için HGS zorunluluğu, hem tahsilat sorununu çözüyor hem de sınır geçişlerinde düzeni sağlıyor. Ödemeyen sürücülere uygulanacak yüksek cezalar, caydırıcılığı artıracağa benziyor. Bu düzenleme, Türkiye'nin ulaştırma politikalarında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
