Turizm sektörünün önde gelen temsilcileri, yabancı dijital konaklama platformlarına ilişkin kanun teklifini farklı açılardan değerlendirdi. Teklif, acenteler ile otelciler arasında görüş ayrılığına yol açtı. SAYD ve TÜRSAB haksız rekabet ile tüketici haklarına dikkat çekerek teklife karşı çıkarken, ETİK ve Alaçatı Turizm Derneği platformların vergilendirilip denetlenmesi gerektiğini savundu.
Teklifin Getirdikleri ve Sektörde Yarattığı Bölünme
Kanun teklifi, yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye'deki faaliyetlerini düzenlemeyi amaçlıyor. Teklif kapsamında, platformların yerli acentelerle iş birliği yapması, vergi kaydı ve denetim gibi yükümlülükler getiriliyor. Sektör temsilcileri, teklifin getirdiği düzenlemeleri farklı yorumluyor.
Sayd (Seyahat Acentaları Yöneticileri Derneği) ve TÜRSAB (Türkiye Seyahat Acentaları Birliği), teklifin haksız rekabeti artıracağı ve tüketici haklarını olumsuz etkileyeceği görüşünde. Bu iki kurum, yabancı platformların yerli acentelerle eşit şartlarda rekabet etmediğini, vergi ve denetim açısından avantajlı olduğunu belirtiyor. TÜRSAB yetkilileri, "Teklif, yerli acentelerin aleyhine bir düzenleme getiriyor. Yabancı platformlar, Türkiye'deki yasal yükümlülüklerini yerine getirmeden faaliyet gösteriyor. Bu da haksız rekabete yol açıyor." açıklamasında bulundu.
Öte yandan ETİK (Etik Değerleri Koruma ve Turizm Derneği) ve Alaçatı Turizm Derneği, teklifin platformların vergilendirilmesi ve denetlenmesi açısından olumlu olduğunu savunuyor. Bu dernekler, yabancı platformların Türkiye'deki vergi sistemine entegre edilmesi gerektiğini, aksi halde kayıt dışı ekonominin büyüyeceğini ifade ediyor. Alaçatı Turizm Derneği Başkanı, "Platformların vergilendirilmesi ve denetlenmesi, hem yerli işletmeleri korur hem de tüketici haklarını güvence altına alır. Teklif bu yönüyle desteklenmeli." dedi.
Arka Plan: Dijital Platformların Yükselişi ve Yerli Acentelerin Durumu
Son yıllarda Airbnb, Booking.com gibi yabancı dijital konaklama platformları, Türkiye'de hızla büyüdü. Bu platformlar, otel ve pansiyon gibi konaklama tesislerinin yanı sıra bireysel ev sahiplerine de hizmet veriyor. Yerli seyahat acenteleri, bu platformların vergi ve denetimden muaf tutulmasının haksız rekabete yol açtığını uzun süredir dile getiriyor. TÜRSAB, 2022 yılında yaptığı açıklamada, yabancı platformların Türkiye'deki faaliyetlerinin denetlenmediğini ve vergi kaybına neden olduğunu belirtmişti.
Kanun teklifi, bu sorunlara çözüm getirmeyi hedefliyor. Teklifle birlikte, yabancı platformların Türkiye'de temsilcilik açması, vergi numarası alması ve yerli acentelerle iş birliği yapması zorunlu hale gelecek. Ayrıca, platformlar üzerinden yapılan konaklamalarda tüketici haklarının korunması için yeni düzenlemeler getiriliyor. Teklifin yasalaşması halinde, platformların Türkiye'deki faaliyetleri daha sıkı denetlenecek.
Sektör Temsilcilerinin Görüşleri ve Beklentiler
Sektör temsilcileri, teklifin Meclis'te görüşülmesi sırasında dikkate alınması gereken noktaları sıraladı. SAYD ve TÜRSAB, teklifin yerli acenteleri koruyacak şekilde revize edilmesini istiyor. TÜRSAB, "Yabancı platformlar, Türkiye'deki yasalara uymak zorunda. Ancak bu düzenleme, yerli acentelerin rekabet gücünü artırmalı, azaltmamalı." ifadesini kullandı. Ayrıca, teklifin tüketici hakları açısından da önemli olduğunu vurgulayan TÜRSAB, platformlar üzerinden yapılan rezervasyonlarda yaşanan sorunlara dikkat çekti.
ETİK ve Alaçatı Turizm Derneği ise teklifin bir an önce yasalaşması gerektiğini savunuyor. Bu dernekler, platformların vergilendirilmesiyle elde edilecek gelirin turizm altyapısına aktarılabileceğini belirtiyor. Alaçatı Turizm Derneği, "Platformların denetlenmesi, hem kayıt dışı ekonomiyi önler hem de turizm gelirlerinin artmasını sağlar. Teklif, bu anlamda bir fırsat." değerlendirmesinde bulundu.
Turizm sektörü, pandemi sonrası toparlanma sürecinde. Yabancı platformların Türkiye'deki payı her geçen gün artıyor. Teklifin yasalaşması, sektördeki rekabet dengelerini değiştirebilir. Yerli acenteler, düzenlemenin adil bir rekabet ortamı sağlamasını beklerken, otelciler ise platformların denetlenmesiyle daha şeffaf bir pazar oluşacağını umut ediyor. Önümüzdeki günlerde Meclis'te görüşülecek teklif, turizm sektörünün geleceği açısından kritik bir öneme sahip.
