ABD'nin himayesinde Washington'da gerçekleştirilen İsrail-Lübnan doğrudan müzakerelerinin 5. turu bugün başladı. Taraflar, Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları ve sınır anlaşmazlığını çözmek amacıyla bir araya geliyor. Müzakerelerin bu turunda, daha önceki turlarda üzerinde uzlaşılamayan teknik ve hukuki ayrıntıların ele alınması bekleniyor.
Müzakere sürecinin seyri
İsrail ve Lübnan arasında Ekim 2020'de başlayan müzakereler, ABD'nin arabuluculuğu ve Birleşmiş Milletler'in gözlemciliğinde yürütülüyor. İlk dört turda taraflar, deniz alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin genel çerçeve üzerinde mutabakata varmış, ancak paylaşılamayan sahalar ve doğal gaz yataklarının hakları gibi konular çözülememişti. Beşinci turda, özellikle Kariş doğal gaz sahasının statüsü ve Lübnan'ın ekonomik bölge talepleri gibi kritik başlıklar masaya yatırılıyor.
Tarafların pozisyonları
Lübnan, müzakere heyeti aracılığıyla uluslararası hukuk çerçevesinde haklarını talep ediyor. Beyrut yönetimi, deniz sınırının belirlenmesinde eşitlik ilkesinin gözetilmesini ve ülkenin doğal gaz kaynaklarından adil pay almasını istiyor. İsrail ise güvenlik endişelerini öne sürerek mevcut fiili durumun korunmasından yana. ABD'nin özel elçisi David Satterfield, iki tarafı birbirine yaklaştırmak için yoğun diplomatik çaba sarf ediyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Doğu Akdeniz'de keşfedilen doğal gaz yatakları, İsrail ve Lübnan arasındaki deniz sınırı ihtilafını daha da önemli hale getirdi. Bölge ülkeleri ve küresel enerji şirketleri, anlaşmazlığın çözülmesini yakından takip ediyor. Avrupa Birliği ve Körfez ülkeleri de sürece destek veriyor. Anlaşma sağlanması halinde, Lübnan'ın ciddi ekonomik krizine nefes aldırabilecek enerji gelirlerinin önü açılabilir.
Müzakerelerin ilerleyen günlerinde somut bir anlaşmaya varılması zor görünse de, tarafların müzakere masasında kalması ve diyaloğu sürdürmesi olumlu bir işaret olarak değerlendiriliyor. Washington'daki görüşmelerin, Doğu Akdeniz'de kalıcı bir istikrarın tesisi açısından kritik bir dönüm noktası olması bekleniyor.
