Yunanistan'da siyasi gerilim sürüyor. Eski Maliye Bakanı Yanis Varoufakis, Başbakan Kiryakos Miçotakis liderliğindeki hükümetin İsrail ile imzaladığı milyarlarca euroluk hava savunma anlaşmasını sert sözlerle eleştirdi. Varoufakis, hükümeti uyararak Türkiye'nin askeri gücünü hafife almamaları gerektiğini ve İsrail'e güvenmenin tehlikeli olabileceğini söyledi.
Anlaşma ve tepkiler
Miçotakis hükümeti, son aylarda İsrail'le geniş kapsamlı bir savunma iş birliği anlaşması imzalamıştı. Bu anlaşma, hava savunma sistemleri ve insansız hava araçları tedarikini içeriyor ve toplam değerinin milyarlarca euroyu bulduğu belirtiliyor. Hükümet, bu anlaşmanın ülkenin savunma kapasitesini güçlendireceğini ve Doğu Akdeniz'deki güç dengesini değiştireceğini savunuyor.
Ancak Varoufakis, bu anlaşmayı eleştirerek, "İsrail'e güvenmek, Yunanistan'ın uzun vadeli çıkarlarına hizmet etmez. Bu anlaşma, bölgedeki gerilimi artırmaktan başka işe yaramaz" dedi. Ayrıca, Türkiye'nin askeri kapasitesine dikkat çeken Varoufakis, "Türkiye'nin gücünü hafife almayın. Bu ülke, bölgesel bir güç ve bu gerçeği görmezden gelmek Yunanistan'a pahalıya mal olabilir" ifadelerini kullandı.
Geçmişten gelen bir eleştirmen
Yanis Varoufakis, 2015 yılında Syriza hükümetinde Maliye Bakanı olarak görev yapmış ve Avrupa Birliği ile yaşadığı krizlerle tanınmıştı. Sert üslubu ve sıradışı açıklamalarıyla bilinen Varoufakis, Miçotakis hükümetinin politikalarını sık sık eleştirmişti. Şimdi de savunma anlaşmasını gündeme getirerek hükümete yüklendi.
Varoufakis'in bu açıklamaları, Yunanistan'da muhalefet partileri ve kamuoyu tarafından da farklı şekillerde yorumlandı. Bazı analistler, Varoufakis'in Türkiye'ye yönelik uyarılarının, ülkedeki milliyetçi hassasiyetleri göz önünde bulundurarak yapıldığını belirtiyor. Diğerleri ise bu eleştirilerin, hükümetin savunma politikalarını gözden geçirmesi için bir fırsat olabileceğini ifade ediyor.
Bölgesel dengeler
Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve deniz yetki alanları konusundaki anlaşmazlıklar, Yunanistan ve Türkiye arasında zaman zaman gerginliklere yol açıyor. İki ülke, NATO müttefiki olsa da, Ege Denizi ve Doğu Akdeniz'deki hak iddiaları nedeniyle karşı karşıya geliyor. Yunanistan, son yıllarda Fransa ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerle de savunma anlaşmaları imzalayarak askeri kapasitesini artırma yoluna gitmişti.
Bu bağlamda Varoufakis'in İsrail anlaşmasına yönelik eleştirileri, Yunanistan'ın dış politikasındaki tercihleri yeniden tartışmaya açtı. Türkiye ile diyalogun önemine vurgu yapan Varoufakis, "Diplomasi ve karşılıklı anlayış, askeri yığınağın önüne geçmelidir" dedi.
Miçotakis hükümeti ise bu eleştirilere henüz resmi bir yanıt vermedi. Ancak hükümet yetkililerinin, anlaşmanın ülkenin savunma ihtiyaçları doğrultusunda yapıldığını ve uluslararası hukuka uygun olduğunu savunduğu biliniyor.
Değerlendirme
Varoufakis'in çıkışı, Yunanistan'ın savunma politikalarının sadece askeri boyutuyla değil, siyasi ve ekonomik sonuçlarıyla da tartışılması gerektiğini gösteriyor. İsrail ile yapılan anlaşma, kısa vadede güvenlik kaygılarını giderme potansiyeli taşısa da, uzun vadede bölgesel dengeyi olumsuz etkileyebilir. Türkiye gibi güçlü bir komşuyla ilişkilerin, askeri anlaşmalarla değil, daha kapsamlı bir diplomasi anlayışıyla yönetilmesi gerektiği açık. Yunan hükümetinin, muhalefetin ve eski bakanların eleştirilerini dikkate alarak, daha dengeli ve sürdürülebilir bir savunma stratejisi benimsemesi bekleniyor.
