ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD ile İran arasında imzalanan nükleer mutabakata yönelik eleştirileri nedeniyle İsrailli bakanlar Itamar Ben-Gvir ve Bezalel Smotrich'e sert tepki gösterdi. Vance, '9 milyonluk bir ülkesiniz. Karşılaştığınız her ulusal güvenlik sorununu çözmek için sadece öldürerek bir çıkış yolu bulamazsınız' ifadelerini kullandı. Bu açıklama, iki ülke arasındaki diplomatik gerilimi tırmandırdı.
Vance'in Sözleri ve Bağlam
Vance, Washington'da düzenlenen bir basın toplantısında, İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in, ABD-İran mutabakatını 'tehlikeli ve yanlış' olarak nitelemelerine yanıt verdi. Vance, 'İsrail'in güvenlik endişelerini anlıyoruz, ancak her sorunun çözümü askeri müdahale değildir. Diplomasi ve ittifaklar da önemlidir' dedi.
İsrailli Bakanların Tepkisi
Ben-Gvir, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 'ABD'nin İran'a verdiği tavizler, bölgeyi daha tehlikeli hale getiriyor. İsrail kendi güvenliğini korumak için ne gerekiyorsa yapacaktır' ifadesini kullandı. Smotrich ise 'İran'la yapılan her anlaşma, İsrail'in varlığına yönelik bir tehdittir' diyerek Vance'i eleştirdi.
ABD-İran Mutabakatı
ABD ve İran, geçen hafta Viyana'da varılan mutabakat çerçevesinde, Tahran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini sınırlaması karşılığında yaptırımların kademeli olarak kaldırılmasını öngören bir anlaşma imzaladı. Mutabakat, özellikle İsrail ve Suudi Arabistan başta olmak üzere bölge ülkelerinde endişeyle karşılandı. Vance'in sözleri, ABD yönetiminin müttefiklerini ikna etme çabasının bir parçası olarak yorumlanıyor.
Bölgesel Yansımalar
Uzmanlar, Vance'in bu çıkışının ABD-İsrail ilişkilerinde yeni bir kırılma yaratabileceğini belirtiyor. İsrail, İran'ın nükleer silah kapasitesine ulaşmasını engellemek için askeri seçenekleri masada tutarken, ABD diplomasiyi önceliyor. Bu gerilim, Ortadoğu'da dengeleri yeniden şekillendirebilir.
Bağımsız Değerlendirme
Vance'in '9 milyonluk ülke' vurgusu, İsrail'in bölgesel gücü ile nüfusu arasındaki orantısızlığa dikkat çekerken, aslında ABD'nin İsrail üzerindeki geleneksel baskı araçlarından birini hatırlatıyor. Ancak Ben-Gvir ve Smotrich gibi isimlerin koalisyon hükümetinde yer alması, İsrail'in dış politikasını daha da katılaştırabilir. Önümüzdeki dönemde, ABD-İsrail arasındaki bu söylem çatışmasının sahada somut adımlara dönüşüp dönüşmeyeceği merak konusu.
