ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İsviçre'de ABD ve İran heyetleri arasında yürütülen kritik müzakerelerin ardından düzenlediği basın toplantısında, görüşmelerde 'çok iyi ilerleme' kaydedildiğini duyurdu. Vance, iki ülke arasındaki doğrudan temasların olumlu bir atmosferde geçtiğini ve somut adımlar atıldığını belirtti. Görüşmelerin odağında İran'ın nükleer programı ve bölgesel güvenlik konuları yer alıyor. ABD heyetine Dışişleri Bakanlığı'ndan üst düzey yetkililer eşlik ederken, İran tarafını Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif'in danışmanları temsil etti.
Görüşmelerin detayları
Kapatılan kapılar ardında gerçekleşen toplantılar yaklaşık dört saat sürdü. Vance, 'Yapıcı diyalog sayesinde önemli başlıklarda uzlaşıya yaklaştık. Ancak henüz nihai anlaşmaya varılmış değil' ifadelerini kullandı. İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine yönelik kısıtlamalar ve uluslararası denetimlerin kapsamı masadaki ana başlıklar arasında. ABD'nin, İran'a yönelik yaptırımların kademeli olarak kaldırılması konusunda esneklik gösterebileceği sinyali verdiği öğrenildi. Taraflar, önümüzdeki hafta teknik düzeyde bir araya gelerek çalışmaları sürdürme konusunda mutabık kaldı.
Bölgesel ve uluslararası yansımalar
Görüşmelerin ardından İsrail ve Suudi Arabistan başta olmak üzere bölge ülkeleri temkinli iyimserlikle karşıladı. ABD'nin İran ile diplomasiyi yeniden canlandırma çabaları, 2018'de nükleer anlaşmadan çekilmesinin ardından sekteye uğramıştı. Vance, 'Bu süreçte müttefiklerimizle koordinasyon halindeyiz. Ortak çıkarlarımızı koruyarak ilerliyoruz' dedi. Uzmanlar, iki ülke arasında doğrudan müzakere masasının kurulmasını 'tarihi bir fırsat' olarak değerlendiriyor. Ancak görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanması durumunda gerilimin tırmanabileceği uyarıları yapılıyor. Özellikle İran'ın bölgesel milis güçleri üzerindeki etkisi ve balistik füze programı kritik başlıklar olarak öne çıkıyor.
İsviçre'nin arabuluculuğunda yürütülen müzakereler, ABD'nin başkanlık seçimleri öncesinde dış politikada somut bir kazanım elde etme çabası olarak da yorumlanıyor. Vance'in açıklamaları, Beyaz Saray'ın İran dosyasında ilerleme kaydettiğini gösterme stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. İran tarafı ise kazanımlarını koruma odaklı bir tutum sergiliyor. Önümüzdeki günlerde yapılacak ikinci tur görüşmeler, sürecin yönünü belirleyecek.
