Van Gölü'ne özgü endemik bir tür olan inci kefali (Alburnus tarichi) için 15 Nisan’da başlayan 3 aylık av yasağı bugün itibarıyla sona erdi. Türkiye'nin en büyük gölü olan Van Gölü'nde yaşayan ve dünyada başka hiçbir yerde bulunmayan bu türün korunması amacıyla her yıl uygulanan yasak, 15 Temmuz itibarıyla kalktı. Böylece bölgedeki balıkçılar, inci kefali avına yeniden başlayabilecek. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından belirlenen yasak döneminde, üreme göçü sırasında balıkların korunması hedeflenmişti. Şimdi ise sürdürülebilir avcılık kuralları çerçevesinde sezon açılıyor.
Av Yasağının Ardından Balıkçılar Ne Bekliyor?
Van Gölü çevresindeki illerde (Van, Bitlis, Ağrı) yaşayan yaklaşık 10 bin balıkçı, yasağın kalkmasıyla birlikte av hazırlıklarına başladı. Van İl Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilileri, av sezonunun sürdürülebilir bir şekilde yönetilmesi için gerekli tedbirlerin alındığını belirtti. Balıkçılar, teknelerini ve ağlarını kontrol ederken, özellikle av miktarının geçen yıla göre daha verimli olmasını bekliyor. Geçen yıl yaklaşık 15 bin ton inci kefali avlanmış, bu da bölge ekonomisine önemli katkı sağlamıştı. Bu yıl da benzer bir rakam hedefleniyor. Ancak balıkçılar, yasağın yeterli olup olmadığı konusunda farklı görüşlere sahip. Bazı balıkçılar, yasağın süresinin uzatılması gerektiğini savunurken, diğerleri kısa sürede geçimlerini sağlamak zorunda olduklarını dile getiriyor.
İnci Kefalinin Biyolojik Önemi ve Tehditler
İnci kefali, sodalı suya adapte olmuş nadir türlerden biridir. Van Gölü'nün yüksek tuz ve soda oranına rağmen yaşayabilen bu balık, üreme döneminde tatlı sulara göç eder. Nisan-Temmuz ayları arasında göle dökülen akarsulara yumurtlamak için giren inci kefali, bu dönemde yoğun av baskısıyla karşı karşıya kalır. Uzmanlar, aşırı avlanma, kirlilik ve su kaynaklarının azalması gibi faktörlerin türü tehdit ettiğini vurguluyor. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi'nden Prof. Dr. Mustafa Erdem, "İnci kefali, ekosistem için kilit bir tür. Korunmadığı takdirde yok olma riskiyle karşı karşıya" diyor. Bu nedenle Tarım ve Orman Bakanlığı, her yıl av sezonunu belirlerken bilimsel verileri dikkate alıyor.
Ekonomik Yönü: Bölge İçin Can Damarı
İnci kefali avcılığı, Van ve çevre iller için önemli bir geçim kaynağı. Balıkçılık sektöründe çalışanların yanı sıra işleme tesisleri, nakliye ve pazarlama alanlarında da istihdam sağlanıyor. Ayrıca inci kefali, yöresel bir lezzet olarak turistlerin de ilgisini çekiyor. Van Ticaret Odası verilerine göre, balıkçılık sektörünün bölge ekonomisine yıllık katkısı 1 milyar TL'yi aşıyor. Ancak bu gelirin sürdürülebilir olması için avcılığın kontrol altında tutulması şart. Kaçak avcılık bu noktada en büyük tehditlerden biri. Jandarma ve sahil güvenlik ekipleri, sezon boyunca denetimleri artıracaklarını duyurdu.
İnci kefalinin av sezonunun başlaması, beraberinde bazı tartışmaları da getiriyor. Çevre örgütleri, avlanma kotasının düşürülmesini ve yasağın daha da uzatılmasını talep ederken, balıkçılar geçim sıkıntısı yaşadıklarını belirtiyor. Bu dengeyi kurmak, hem ekolojik hem de ekonomik açıdan kritik bir önem taşıyor. Türkiye'nin biyoçeşitliliğinin korunması ve yerel halkın refahı arasında bir köprü kurulması gerekiyor. Önümüzdeki günlerde atılacak adımlar, inci kefalinin geleceği açısından belirleyici olacak.
