Zonguldak'ta yıkım çalışmaları süren Vakıflar İş Hanı'nın temelinde, 2. Dünya Savaşı yıllarında sivilleri korumak amacıyla inşa edildiği düşünülen bir sığınak ortaya çıktı. Görenleri şaşkına çeviren yapının 83 yıllık olduğu tahmin ediliyor. Karabük Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, keşfin ardından sığınağı incelemeye aldı.
Yıkım sırasında ortaya çıkan tarihi yapı
Zonguldak'ın merkez ilçesinde bulunan Vakıflar İş Hanı, uzun süredir atıl durumdaydı. Bölgedeki kentsel dönüşüm projesi kapsamında binanın yıkımına başlandı. Hafriyat çalışmaları sırasında iş makinesi operatörleri, beton zeminin altında farklı bir yapıyla karşılaştı. Yapılan incelemede, buranın 2. Dünya Savaşı'ndan kalma bir sığınak olduğu anlaşıldı. Yaklaşık 100 metrekare alana sahip sığınak, betonarme duvarları ve dar koridorlarıyla dikkat çekiyor. Uzmanlar, yapının o dönemde olası hava saldırılarına karşı halkı korumak için inşa edildiğini düşünüyor.
Koruma kurulundan inceleme
Karabük Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, sığınağın tarihi değerini belirlemek üzere harekete geçti. Ekipler, yapının mimari özelliklerini, malzeme yapısını ve dönemsel izlerini kayıt altına aldı. Kurul yetkilileri, yapının korunması gerekip gerekmediğine dair bir rapor hazırlayacak. Sığınağın, Zonguldak'ın savaş yıllarındaki sosyal tarihine ışık tuttuğu belirtiliyor. Şehir, kömür madenleri sayesinde stratejik öneme sahipti ve bu tür korunaklı yapıların varlığı biliniyordu ancak bugüne kadar gün yüzüne çıkmamıştı.
Yetkililer, sığınağın turizme kazandırılması veya bir anıt olarak değerlendirilmesi olasılıklarının da masada olduğunu ifade ediyor. Bölge halkı ise tarihi yapının korunması yönünde taleplerini dile getiriyor. Kentte daha önce benzer sığınakların varlığı bilinse de bu kadar sağlam ve büyük bir yapının ortaya çıkması heyecan yarattı.
Değerlendirme
Vakıflar İş Hanı'nın altında bulunan sığınak, Zonguldak'ın 2. Dünya Savaşı'ndaki rolüne dair somut bir kanıt sunuyor. Kültürel mirasın korunması açısından bu tür keşifler önem taşırken, yapının geleceği kurul kararına bağlı. Savaşın sivil yaşam üzerindeki etkilerini gösteren bu tür yapılar, kent hafızası için değerli birer belge niteliği taşıyor. Umarız benzer yapıların yok olmasına izin verilmez ve gelecek nesillere aktarılır.
