Erzurum Şehir Hastanesi'nde 24 Ekim Dünya Polio Günü kapsamında düzenlenen bilgilendirme toplantısında konuşan Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Meltem Kıymaz, çocuk felcinin (polio) kalıcı felçlere yol açabileceğini ve hastalıktan korunmanın tek etkili yolunun eksiksiz aşılanma olduğunu söyledi. Kıymaz, erken yaşta başlanan ve düzenli takip edilen aşı takviminin hastalığı tamamen önleyebildiğini ifade etti.
Polio Nedir, Nasıl Bulaşır?
Çocuk felci, poliovirüs adı verilen bir virüsün neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. Virüs, genellikle kirli su ve gıdalarla ya da enfekte bir kişinin dışkısıyla temas yoluyla bulaşır. Çoğu zaman hafif semptomlarla seyretse de, virüs omuriliğe yerleştiğinde sinir hücrelerini tahrip ederek kalıcı felçlere, hatta solunum kaslarının felci nedeniyle ölüme varan ciddi sonuçlara yol açabilir. Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) verilerine göre, aşılama sayesinde dünya genelinde polio vakaları %99'dan fazla azalmış olsa da, aşılanmamış topluluklarda hâlâ risk bulunuyor.
Uzm. Dr. Meltem Kıymaz, toplantıda yaptığı konuşmada, "Çocuk felci önlenebilir bir hastalıktır. Ancak aşı reddi veya eksik aşılama, çocuklarımızı geri dönüşü olmayan felç riskiyle karşı karşıya bırakıyor. Toplum bağışıklığı için her çocuğun aşı takvimini eksiksiz tamamlaması şart" dedi.
Aşı Takvimi ve Erken Aşının Önemi
Türkiye'de çocuk felci aşısı, Sağlık Bakanlığı'nın genişletilmiş bağışıklama programı kapsamında ücretsiz olarak uygulanıyor. Aşı takvimine göre bebeklere 2., 4. ve 6. aylarda inaktif polio aşısı (IPV) ile başlanıyor; 18. ayda ve ilkokul 1. sınıfta ise oral polio aşısı (OPV) ile destekleniyor. Kıymaz, erken aşının özellikle bebeklik döneminde büyük önem taşıdığını belirterek, "İlk dozlar ne kadar erken yapılırsa, bebeğin bağışıklık sistemi o kadar erken koruma altına alınır. Aşı takviminde gecikme yaşanması, hastalığa yakalanma riskini artırır" diye konuştu.
Uzman, aşıların güvenilirliğine de değinerek, olası yan etkilerin genellikle hafif olduğunu ve ciddi komplikasyonların son derece nadir görüldüğünü vurguladı. "Aşının sağladığı koruma, taşıdığı küçük risklerden kat kat üstündür. Çocuklarımızı felçten korumak için aşıya güvenmeliyiz" ifadelerini kullandı.
Dünya Polio Günü ve Küresel Durum
24 Ekim Dünya Polio Günü, 1988 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından başlatılan ve dünya genelinde çocuk felcini ortadan kaldırmayı hedefleyen Küresel Polio Eradikasyon Girişimi'nin (GPEI) farkındalık günü olarak kabul ediliyor. Girişim kapsamında yapılan yoğun aşılama çalışmaları sayesinde, 1988'de 350 binden fazla görülen yıllık vaka sayısı, günümüzde yalnızca birkaç ülkede endemik olarak görülüyor. Ancak son yıllarda bazı ülkelerde aşılamanın aksaması nedeniyle küçük çaplı salgınlar bildiriliyor. Uzmanlar, özellikle göç hareketleri ve aşı kararsızlığının küresel hedefi tehdit ettiğini belirtiyor.
Türkiye, coğrafi konumu itibarıyla polio virüsünün dolaşımda olduğu ülkelere komşu olması nedeniyle risk altında. Sağlık Bakanlığı, sınır kapılarında ve belirli bölgelerde ek aşılama çalışmaları yürütüyor. Erzurum gibi doğu illerinde düzenlenen bilgilendirme toplantıları, bu riskin azaltılmasına yönelik yerel farkındalığı artırmayı amaçlıyor.
Toplantıya katılan aileler, aşı takvimi konusunda bilgilendirildi ve soruları yanıtlandı. Hastane yetkilileri, benzer etkinliklerin önümüzdeki günlerde de devam edeceğini duyurdu. Uzm. Dr. Meltem Kıymaz, ailelere çocuklarının aşı kayıtlarını düzenli olarak kontrol etmelerini ve eksik aşı varsa en kısa sürede tamamlamalarını önerdi.
Uzmanlardan Ailelere Çağrı
Çocuk felcinin tedavisi olmadığını hatırlatan Kıymaz, "Polio bir kez ortaya çıktığında geri döndürülemez hasarlar bırakabilir. Bu nedenle korunma, tedaviden çok daha önemli. Aşı, çocuğunuzu ve toplumu korumanın en güvenli yoludur" dedi. Aşı karşıtlığının arttığı dönemlerde, sağlık otoritelerinin bilimsel verilere dayalı bilgilendirme yapması gerektiğini vurguladı.
Dünya Sağlık Örgütü, polio eradikasyonu için küresel işbirliğinin sürmesi gerektiğini belirtiyor. Türkiye'nin de aralarında bulunduğu birçok ülke, aşılama oranlarını yüksek tutarak hastalığın yeniden yayılmasını engellemeyi hedefliyor. Uzmanlar, ebeveynlerin aşı konusunda güvenilir kaynaklardan bilgi almasını ve çocuklarının sağlık kontrollerini aksatmamasını öneriyor.
Erzurum Şehir Hastanesi'ndeki etkinlik, çocuk felci konusunda farkındalık yaratmanın yanı sıra, aşı takviminin önemini bir kez daha gözler önüne serdi. Toplum sağlığının korunması için her bireyin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmesi gerektiği mesajı verildi.
