Ortaya çıkan yeni uydu görüntüleri, İran'ın geçtiğimiz haftalarda İsrail'e yönelik düzenlediği saldırının boyutlarının sanılandan çok daha büyük olduğunu ortaya koydu. Görüntüler, saldırının hedef aldığı askeri tesislerde ciddi hasar meydana geldiğini gösteriyor. Washington yönetimi, bölgedeki askeri planlarını yeniden gözden geçirirken, uzmanlar bu saldırının 'büyük bir tuzak' olabileceği konusunda uyarıyor.
Saldırının boyutu nasıl anlaşıldı?
İsrail'in güneyindeki Negev Çölü'nde bulunan askeri üsse ait uydu görüntüleri, İran'ın insansız hava araçları ve füzelerle düzenlediği saldırının en az 10 ayrı noktada büyük çaplı patlamalara yol açtığını gösterdi. İlk raporlarda sınırlı hasardan söz edilirken, yüksek çözünürlüklü uydu fotoğrafları, iki hangarın tamamen yıkıldığını, bir radar sisteminin kullanılamaz hale geldiğini ve yakıt depolarında yangın çıktığını ortaya koydu.
Uydu görüntülerini analiz eden uluslararası güvenlik uzmanları, saldırının İran'ın iddia ettiğinden daha etkili olduğunu belirtiyor. İran daha önce 100'ün üzerinde insansız hava aracı ve seyir füzesi kullandığını duyurmuştu. Ancak yeni görüntüler, hedeflerin hassas bir şekilde vurulduğunu ve İsrail hava savunma sistemlerinin bazı noktalarda aşıldığını gösteriyor.
İran bunu nasıl başardı?
Uzmanlar, İran'ın bu denli karmaşık bir saldırıyı gerçekleştirebilmesinin ardında, Çin ve Rusya'dan edindiği gelişmiş teknolojilerin olduğunu düşünüyor. Özellikle 'Shahed-136' tipi kamikaze insansız hava araçları ve 'Khorramshahr' balistik füzeleri, İsrail'in Demir Kubbe'sini aşacak şekilde programlanmıştı.
Saldırının zamanlaması da dikkat çekici: İsrail'de hükümet krizi yaşanırken gerçekleşen operasyon, ülkenin siyasi ve askeri karar alma mekanizmasında zafiyet yarattı. İran'ın bu zafiyeti kullandığı belirtiliyor. Ayrıca Hizbullah ve Suriye'deki milis grupların da koordineli şekilde hareket ettiği, İsrail'in kuzey sınırına yönelik taciz atışlarıyla dikkat dağıttığı ileri sürülüyor.
'Bu büyük bir tuzak'
Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nden (CSIS) bir analist, “İran'ın bu saldırıyı başarıyla gerçekleştirmesi, İsrail'in bölgedeki askeri üstünlüğüne gölge düşürecek şekilde yorumlanabilir. Bu durum, İsrail'i daha büyük bir askeri müdahaleye yönlendirebilir. Ancak bu, tam da İran'ın istediği bir tuzak olabilir. İsrail'in aşırı tepkisi, bölgesel bir savaşı tetikleyebilir ve İran bu sayede kendini mağdur gösterme fırsatı bulabilir” diye konuştu.
Uzmanlar, İran'ın saldırının ardından hemen ateşkes çağrısı yapmasının da bu tuzağın bir parçası olabileceğini belirtiyor. Tahran yönetimi, operasyonun ardından 'orantılı bir misilleme' yaptıklarını ve çatışmanın genişlemesini istemediklerini duyurmuştu. Bu açıklamanın, uluslararası kamuoyunda İran'ı haklı gösterme amacı taşıdığı ifade ediliyor.
Saldırının ardından ABD'nin tepkisi
Olayın hemen ardından ABD Başkanı Joe Biden, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile telefon görüşmesi yaptı. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, ABD'nin İsrail'in güvenliğine olan bağlılığı vurgulanırken, bölgesel bir savaştan kaçınılması gerektiği belirtildi. Ancak uydu görüntülerinin ortaya çıkmasının ardından Washington'un tutumunun sertleştiği iddia ediliyor.
Pentagon kaynaklarına göre, ABD basınında çıkan haberlerde, İran'ın saldırı kabiliyetine ilişkin istihbarat zafiyeti yaşandığı ve bu nedenle İsrail'e tam zamanlı uydu desteği sağlanması için yeni bir plan üzerinde çalışıldığı belirtiliyor.
Bölgesel dengeler ve sonuçları
İran'ın bu saldırısı, Orta Doğu'daki güç dengelerini yeniden şekillendirme potansiyeline sahip. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri, İran'ın askeri kabiliyetlerine duydukları endişeyle İsrail'le yakınlaşmaya devam ediyor. Öte yandan, İran'ın zafer havası, bölgedeki vekil güçlerini cesaretlendirebilir ve yeni çatışmalara zemin hazırlayabilir.
Uzmanlar, bu saldırının İsrail'in itibarını zedelediği kadar, İran'ı da uluslararası alanda daha zor bir konuma soktuğunu belirtiyor. Tahran yönetiminin nükleer programa daha agresif yaklaşması ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerini hızlandırması bekleniyor.
