Tarım ve Orman Bakanlığı, Kurban Bayramı öncesinde üreticilerin elinde kalan kurbanlık hayvanları Et ve Süt Kurumu (ESK) aracılığıyla satın alacağını duyurdu. Bakanlık tarafından yapılan yazılı açıklamada, piyasada arz fazlası oluşan ve üreticilerin mağduriyet yaşadığı kurbanlık hayvanların ESK tarafından piyasa fiyatının üzerinde alınarak stoklanacağı belirtildi. Uygulamanın, hayvancılık sektörünü desteklemek ve üreticilerin elindeki hayvanları değerinde satabilmesini sağlamak amacıyla başlatıldığı ifade edildi.
Satın alma süreci nasıl işleyecek?
Et ve Süt Kurumu, belirlenen illerdeki üreticilerden büyükbaş ve küçükbaş hayvan satın alacak. Satın alma işlemleri, hayvan başına canlı ağırlık ve et verimliliği gibi kriterlere göre belirlenen fiyat tarifesi üzerinden yapılacak. Üreticiler, başvurularını il ve ilçe tarım müdürlüklerine yapabilecek. ESK ekipleri, başvuruları değerlendirerek hayvanları yerinde inceleyecek ve uygun görülenleri satın alacak. Ödemelerin, hayvanlar teslim alındıktan sonra 15 gün içinde üreticilerin hesaplarına yatırılması planlanıyor.
Kurbanlık fiyatlarındaki dalgalanma
Son dönemde yem maliyetlerindeki artış ve piyasa belirsizlikleri nedeniyle kurbanlık hayvan fiyatları büyük dalgalanma gösterdi. Üreticiler, özellikle küçükbaş hayvanlarda talebin düşük olması nedeniyle ellerindeki hayvanları satmakta zorlandı. Bakanlık yetkilileri, bu adımla üreticilerin nakit ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlanacağını ve arz fazlasının fiyatları daha da düşürmesinin önüne geçileceğini vurguladı.
Uygulamanın, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki küçük aile işletmelerini rahatlatması bekleniyor. Bakanlık, satın alınan hayvanların ESK'nın mezbaha ve soğuk hava depolarında işlenerek kıyma ve kuşbaşı gibi ürünlere dönüştürüleceğini ve uygun fiyatla kamu satış noktalarında tüketiciye sunulacağını aktardı.
Sektör temsilcilerinden destek
Türkiye Kırmızı Et Üreticileri Merkez Birliği (TÜKETBİR) Başkanı Mehmet Ali Yıldız, kararı olumlu karşıladıklarını belirterek, "Üreticilerimiz yem fiyatları ve düşük talep nedeniyle zor günler geçiriyordu. ESK'nın piyasaya alım yapması hem fiyat istikrarı sağlayacak hem de üreticilerin elindeki hayvanların değerinde satılmasına yardımcı olacak" dedi. Yıldız, uygulamanın yıl boyunca sürmesi gerektiğini ifade etti.
Öte yandan, Tüketici Dernekleri Federasyonu (TÜDEF) Başkanı Aziz Koçal, ESK'nın halka uygun fiyatla et satmasının olumlu olduğunu ancak geçmişteki benzer uygulamalarda yaşanan aksaklıklara dikkat edilmesi gerektiğini söyledi. Koçal, "Dağıtımda adalet ve şeffaflık sağlanmazsa, bu tür müdahaleler amacına ulaşamaz" uyarısında bulundu.
Geçmiş uygulamalar ve beklentiler
Et ve Süt Kurumu, daha önce de kriz dönemlerinde piyasaya müdahale amacıyla hayvan alımı yapmış, ancak lojistik ve depolama sorunları nedeniyle bazı aksaklıklar yaşanmıştı. Bakanlık, bu kez planlamanın daha iyi yapıldığını ve tüm illerde eş zamanlı alım yapılacağını belirtti. Uygulamanın bütçesi ve ne kadar hayvan alınacağı ise henüz netleşmedi. Bakanlık, talep ve piyasa koşullarına göre alım miktarının güncelleneceğini duyurdu.
Hükümetin bu hamlesi, seçim öncesinde kırsal kesimdeki üreticilerin memnuniyetini artırma amacı da taşıyor. Benzer adımlar, geçmişteki bayram dönemlerinde de atılmıştı. Uzmanlar, uzun vadede hayvancılık sektörünün yapısal sorunlarının çözülmesi gerektiğini, aksi takdirde geçici müdahalelerin kalıcı fayda sağlamayacağını vurguluyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın bu kararı, kısa vadede üreticilerin rahat nefes almasını sağlarken, tüketicilerin de uygun fiyatlı ete ulaşmasının önünü açacak. Ancak uygulamanın başarısı, alım ve dağıtım sürecinin şeffaf ve etkili yönetilmesine bağlı. Önümüzdeki günlerde başvuru detayları ve fiyat tarifesinin netleşmesi bekleniyor.
