Mersin'de şeftali üreticileri, Toroslar Belediyesi'nin düzenlediği hasat şenliğinde bu kez ürün fiyatlarının yarattığı geçim sıkıntısını gündeme taşıdı. Şenlikte konuşan bir üretici, "100 kilo şeftali satsan iki tantuni yiyemezsin" diyerek fiyatların komik seviyede olduğunu vurguladı. Üreticiler, artan maliyetler ve düşük alım fiyatları nedeniyle zor günler geçirdiklerini belirterek yetkililere seslendi.
Hasat Şenliği'nde Fiyat Tepkisi
Toroslar Belediyesi tarafından bu yıl ikincisi düzenlenen Şeftali Hasat Şenliği, renkli görüntülere sahne olurken, üreticilerin ekonomik sıkıntıları damga vurdu. Etkinlik kapsamında kurulan stantlarda şeftali çeşitleri tanıtıldı, yöresel ürünler satışa sunuldu. Ancak şenliğe katılan üreticiler, ürünlerinin para etmemesinden yakındı. Bir üretici, "100 kilo şeftali satsan iki tantuni yiyemezsin" ifadeleriyle fiyatların düşüklüğüne dikkat çekti. Bu sözler, salondaki diğer üreticilerden de alkış aldı.
Şenlikte konuşma yapan üreticiler, şeftalinin kilosunun bahçede 5-10 lira arasında alıcı bulduğunu, market raflarında ise 30-40 liraya satıldığını belirterek aradaki uçuruma tepki gösterdi. Üreticiler, "Biz emeğimizin karşılığını alamıyoruz. Aracılar kazanıyor, biz ise zarar ediyoruz" dedi.
Artan Maliyetler ve Düşük Fiyatlar
Mersin, Türkiye'nin önemli şeftali üretim merkezlerinden biri. Toroslar ilçesi ve çevresindeki köylerde binlerce aile geçimini şeftali üretiminden sağlıyor. Ancak son yıllarda gübre, mazot, ilaç ve işçilik maliyetlerindeki artış üreticiyi zor durumda bıraktı. Üreticiler, bir dönüm şeftali bahçesinin bakım maliyetinin 10 bin lirayı aştığını, buna karşın elde edilen gelirin bunun altında kaldığını ifade ediyor.
2023 yılında yaşanan don olayları ve ardından gelen kuraklık, rekolteyi de olumsuz etkiledi. Bu yıl rekoltenin görece iyi olmasına rağmen fiyatların düşük seyretmesi, üreticinin belini büktü. Bir üretici, "Geçen yıl don vurdu, ürün alamadık. Bu yıl ürün var ama para etmiyor. İki yıldır yüzümüz gülmedi" diye konuştu.
Aracı Sistemi Eleştirisi
Üreticiler, sorunun temelinde aracı sisteminin yattığını savunuyor. Tarlada 5 liraya satılan şeftalinin markette 30 liraya çıkması, aradaki komisyoncu ve nakliye masraflarından kaynaklanıyor. Üreticiler, kooperatifleşmenin ve doğrudan tüketiciye satışın yaygınlaştırılması gerektiğini belirtiyor. Ancak mevcut kooperatiflerin de yeterli olmadığı, üreticinin pazarlama konusunda çaresiz kaldığı dile getiriliyor.
Toroslar Ziraat Odası yetkilileri, üreticinin sorunlarını yakından takip ettiklerini, ancak çözüm için tarım politikalarında köklü değişiklik gerektiğini vurguluyor. Yetkililer, "Üretici desteklenmeli, girdi maliyetleri düşürülmeli ve pazarlama kanalları iyileştirilmeli" çağrısı yapıyor.
Yerel Yönetimden Destek Mesajı
Hasat şenliğine ev sahipliği yapan Toroslar Belediye Başkanı, etkinlikte yaptığı konuşmada üreticilere destek mesajı verdi. Başkan, "Üreticimizin yanındayız. Onların emeğinin karşılığını alması için elimizden geleni yapacağız. Şeftali bizim için sadece bir meyve değil, aynı zamanda kültürümüzün parçası" dedi. Belediyenin, üreticilere yönelik eğitim ve pazarlama desteği projeleri üzerinde çalıştığı öğrenildi.
Şenlik kapsamında düzenlenen en iyi şeftali yarışmasına katılan üreticiler, ödüllerini aldı. Ancak ödül töreninde bile fiyatların konuşulması, sorunun ne kadar ciddi olduğunu gözler önüne serdi.
Üreticinin Gelecek Endişesi
Mersin'de şeftali üreticileri, bu gidişatın devam etmesi halinde bahçelerini terk etmek zorunda kalacaklarını söylüyor. Gençlerin tarımdan uzaklaştığını, köylerde yaş ortalamasının yükseldiğini belirten üreticiler, "Bizden sonra bu bahçeleri işletecek kimse kalmayacak. Devlet acil önlem almalı" uyarısında bulunuyor.
Tarım ekonomistleri, benzer sorunların Türkiye'nin birçok bölgesinde yaşandığını, üreticinin korunması için sübvansiyonların artırılması, sözleşmeli üretimin yaygınlaştırılması ve aracıların devre dışı bırakılması gerektiğini belirtiyor. Aksi halde tarımsal üretimde ciddi bir daralma yaşanabileceği öngörülüyor.
Şeftali üreticisinin "100 kilo satsan iki tantuni yiyemezsin" sözü, aslında tarımdaki yapısal sorunun bir özeti gibi. Üreticinin sesi, hasat şenliğinde yankılanırken, yetkililerin bu çağrıya kulak vermesi gerekiyor. Aksi halde hem üretici hem de tüketici kaybedecek, tarım toprakları boş kalacak.
