Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND), Türk TIR sürücülerinin Schengen vizesi başvurularında yaşadığı zorlukların Türkiye-Avrupa Birliği (AB) ticaretini ve Avrupa'nın tedarik zincirlerini olumsuz etkilediğini açıkladı. Dernek, profesyonel sürücülerin turist olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, vize süreçlerinin kolaylaştırılması için çağrıda bulundu. Açıklamada, sürücülerin vize almak için aylarca beklediğini ve bu durumun ihracat taşımalarında gecikmelere yol açtığı belirtildi.
Sürücüler İçin Vize Engeli: Ticaret ve Tedarik Zinciri Risk Altında
UND'nin yaptığı yazılı açıklamaya göre, Schengen vizesi başvurularında yaşanan randevu sıkıntısı, evrak taleplerindeki artış ve ret oranlarındaki yükseliş, Türk uluslararası karayolu taşımacılığı sektörünü ciddi şekilde zorluyor. Dernek, Türk TIR sürücülerinin Avrupa Birliği ülkelerine girişte "turist" statüsünde değerlendirilmesinin yanlış olduğunu, sürücülerin mesleki faaliyet kapsamında seyahat ettiğini hatırlattı. Bu nedenle vize işlemlerinin ayrı bir kategoride ele alınması ve profesyonel sürücülere yönelik özel düzenlemeler yapılması gerektiği ifade edildi.
Sektör temsilcileri, son dönemde Schengen vizesi randevularının aylar sonrasına verildiğini, bazı konsoloslukların ek belgeler talep ettiğini ve vize retlerinin arttığını belirtiyor. Bu durum, ihracat yüklerinin zamanında teslim edilmesini engelleyerek hem Türk ihracatçısını hem de Avrupalı alıcıları mağdur ediyor. Özellikle gıda, tekstil ve otomotiv yan sanayi gibi hızlı teslimat gerektiren sektörlerde yaşanan gecikmeler, Avrupa'daki üretim hatlarında aksamalara neden olabiliyor.
UND: "Sürücü Vizesi Ayrı Bir Kategori Olmalı"
UND, sorunun çözümü için AB kurumlarına ve Türk hükümetine çağrıda bulundu. Dernek, Schengen vize başvurularında sürücülere özel bir kategori oluşturulması, başvuru süreçlerinin hızlandırılması ve çok girişli vizelerin yaygınlaştırılması gerektiğini savunuyor. Ayrıca, sürücülerin mesleki kimliklerini kanıtlayan belgelerle başvurması durumunda vize işlemlerinin önceliklendirilmesi talep ediliyor.
Türkiye'nin AB ile ticaret hacmi göz önüne alındığında, karayolu taşımacılığının hayati önemi bulunuyor. İhracatın yaklaşık %60'ı karayoluyla gerçekleştiriliyor ve bu taşımaların büyük bölümü AB ülkelerine yapılıyor. Dolayısıyla vize sorunu, sadece nakliyecileri değil, tüm Türkiye ekonomisini ve Avrupa'daki tedarik zincirini etkiliyor.
Vize Sorunu Türkiye-AB Ticaretini Zedeliyor
Uzmanlar, Schengen vizesi engelinin Türkiye'nin ihracat rekabetçiliğini düşürdüğünü belirtiyor. Alternatif güzergahlar ve taşıma modları arayışı, maliyetleri artırırken, teslimat sürelerini de uzatıyor. Bu durum, özellikle "just-in-time" üretim yapan Avrupalı firmalar için risk oluşturuyor. Avrupa'nın çeşitli ülkelerindeki perakende raflarında Türk ürünlerine olan talep, tedarik sürekliliği açısından tehdit altında.
UND, konunun çözümü için diplomatik girişimlerin hızlandırılması gerektiğini vurguluyor. Dernek, Türkiye'nin AB daimî temsilciliği nezdinde yapılan görüşmelerin olumlu sonuçlanmasını bekliyor. Ayrıca, sürücülerin vize başvurularında yaşadığı sorunların istatistiksel olarak da belgelenmesi ve AB komisyonuna iletilmesi planlanıyor.
Pandemi Sonrası Artan Vize Talebi ve Konsolosluk Kapasitesi
Kovid-19 salgını sonrasında Schengen vize başvurularında olağanüstü bir artış yaşandı. Konsoloslukların personel eksikliği ve dijital altyapı yetersizliği, randevu sistemlerinde tıkanıklığa yol açtı. Bu durum, sürücülerin yanı sıra iş insanları, öğrenciler ve turistler için de zorluklar oluşturuyor. Ancak UND, sürücülerin durumunun aciliyetine dikkat çekerek, ticari hayatın devamlılığı için özel önlem alınması gerektiğini savunuyor.
Bazı AB ülkeleri, taşımacılık sektörü çalışanlarına yönelik kolaylaştırılmış vize prosedürleri uygulasa da, bu uygulamalar Türk sürücüler için henüz yaygınlaşmadı. UND, tüm Schengen ülkelerinde standart bir uygulama çağrısı yapıyor. Dernek ayrıca, Türkiye'nin AB ile vize serbestisi diyaloğu kapsamında bu konunun öncelikli madde olarak ele alınması gerektiğini belirtiyor.
Sektörün Geleceği İçin Kritik Adım
Türk uluslararası karayolu taşımacılığı, Avrupa'ya ihracatta kilit rol oynuyor. Sürücü vizesi sorununun çözülmemesi halinde, taşımacılık firmalarının Avrupa pazarındaki rekabet gücü azalabilir ve bazı firmalar alternatif pazarlara yönelebilir. Bu da Türkiye'nin AB ile ticaretinde uzun vadeli kayıplara yol açabilir. UND'nin çağrısı, sektörün sürdürülebilirliği ve Avrupa'nın tedarik güvenliği açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Konuya ilişkin bağımsız değerlendirme: Schengen vizesi sorunu, yalnızca bürokratik bir engel değil, aynı zamanda Türkiye-AB ilişkilerinde ticari ve siyasi bir sınav niteliği taşıyor. Sürücülerin "turist" olarak sınıflandırılması, mesleki gerçeklikle bağdaşmıyor. Avrupa Birliği'nin, tedarik zinciri güvenliğini korumak için profesyonel sürücülere yönelik esnek vize politikaları geliştirmesi gerekiyor. Türkiye'nin de diplomatik kanalları etkin kullanarak sektörün sorunlarını AB gündemine taşıması şart. Aksi halde, hem Türk ihracatçısı hem de Avrupalı tüketici olumsuz etkilenecek.
