Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, DEM Partili belediyelerin kentlerde Kürtçe trafik levhaları ve tabelalar kullanmasına sert tepki gösterdi. Özdağ, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "DEM'li belediyeler her yeri Kürtçe trafik levhalarla dolduruyorlar. Diyarbakır'da Belediye Kültür, Dil Koruma ve Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yürütülen çalışmalarla şehrin dört bir yanına Kürtçe tabelalar asılıyor. Peki, bu tabelaları asanlar az vergi mi veriyor?" ifadelerini kullandı.
DEM'li Belediyelerin Kürtçe Tabela Uygulamaları
Özdağ'ın eleştirileri, özellikle Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'nin son dönemde artırdığı Kürtçe tabela çalışmalarına yönelik. Belediyenin Kültür, Dil Koruma ve Geliştirme Daire Başkanlığı, şehirdeki cadde, sokak ve trafik levhalarının yanı sıra kamu binalarındaki yönlendirme tabelalarını da Kürtçe olarak yeniden düzenliyor. Bu kapsamda, Türkçe tabelaların yanına Kürtçe karşılıkları ekleniyor veya tamamen Kürtçe tabelalar asılıyor.
Zafer Partisi lideri, bu uygulamayı "kamu kaynaklarının etnik amaçlarla kullanılması" olarak nitelendirerek, "Vergisini ödeyen her vatandaşın hakkı olan kamu hizmetlerinin, sadece belirli bir etnik grubun diliyle sunulması kabul edilemez. Türkiye Cumhuriyeti'nin resmi dili Türkçe'dir. Belediyelerin öncelikli görevi, tüm vatandaşlara eşit hizmet sunmaktır. Kürtçe tabelalar asmak, ayrımcılık yapmaktır" dedi.
Kürtçe Tabelaların Maliyeti ve Yasal Dayanağı
Özdağ, Kürtçe tabelaların maliyetine de dikkat çekerek, "Bu tabelaların parası nereden geliyor? Belediyelerin bütçesi, vatandaşların vergileriyle oluşuyor. Dolayısıyla bu harcamaların hesabını sormak en doğal hakkımızdır. Kürtçe tabela asan belediyeler, acaba az vergi mi veriyor? Hayır. O zaman neden Türkçe yerine Kürtçe'yi tercih ediyorlar? Bu, milletin parasını millete rağmen harcamaktır" ifadelerini kullandı.
Konuyla ilgili olarak hukukçular, belediyelerin tabela düzenlemelerinde hangi dilleri kullanabileceğine dair net bir yasal düzenleme bulunmadığını belirtiyor. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda belediyelerin görevleri arasında "kültür ve sanat hizmetleri" yer alıyor ancak bu hizmetlerin dili konusunda bir sınırlama getirilmemiş. Ancak Anayasa'nın 3. maddesinde "Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir" hükmü bulunuyor. Bu hüküm, resmi işlemlerde Türkçe kullanılmasını zorunlu kılıyor ancak yerel yönetimlerin tabela uygulamaları konusunda tartışmalar sürüyor.
Diyarbakır'daki Uygulama ve Tepkiler
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, 2019 yerel seçimlerinden bu yana DEM Parti (eski adıyla HDP) yönetiminde. Belediye, "Kültür, Dil Koruma ve Geliştirme Daire Başkanlığı" adı altında bir birim oluşturarak, Kürtçe'nin kamusal alanda görünürlüğünü artırmayı hedefliyor. Bu kapsamda, şehir merkezindeki birçok cadde ve meydanda Kürtçe isimler kullanılıyor, trafik levhaları iki dilli hale getiriliyor.
Özdağ'ın açıklamalarına DEM Parti cephesinden henüz resmi bir yanıt gelmedi. Ancak partinin daha önceki açıklamalarında, bu tür uygulamaların "kültürel çeşitliliğin korunması" ve "yerel halkın talepleri" doğrultusunda yapıldığı savunuluyor. DEM Parti sözcüleri, Kürtçe tabelaların bölge halkının büyük çoğunluğu tarafından desteklendiğini ve bunun bir "ayrımcılık" değil, "eşitlik" meselesi olduğunu ifade ediyor.
Siyasi Tartışmalar ve Seçim Gündemi
Ümit Özdağ'ın bu çıkışı, 31 Mart 2024 yerel seçimleri öncesinde siyasi gerilimi artırdı. Zafer Partisi, özellikle göçmen karşıtı söylemleriyle biliniyor ve bu tür çıkışlarla milliyetçi seçmen tabanını konsolide etmeyi amaçlıyor. Özdağ, son dönemde sık sık DEM Parti'yi hedef alarak, "terörle ilişkili" olduğu iddialarını dile getiriyor. Ancak DEM Parti, bu suçlamaları reddediyor ve kendisinin meşru bir siyasi parti olduğunu vurguluyor.
Uzmanlar, Kürtçe tabela tartışmasının yerel seçimlerde belirleyici bir faktör olmayacağını ancak sembolik değeri yüksek bir konu olduğunu belirtiyor. Siyaset bilimci Dr. Ahmet Yılmaz, "Bu tür tartışmalar, kimlik siyaseti üzerinden seçmen kutuplaşmasını artırıyor. Zafer Partisi, bu söylemle milliyetçi seçmenden oy almayı hedefliyor. DEM Parti ise Kürt seçmenin tepkisini çekmemek için konuyu kültürel haklar ekseninde savunuyor. Ancak seçim sonuçları üzerinde belirleyici olması zor" değerlendirmesini yaptı.
Öte yandan, Diyarbakır'da bazı sivil toplum kuruluşları, Kürtçe tabelaların kaldırılması yönünde kampanya başlattı. Bu gruplar, "Türkçe'nin tek resmi dil olduğunu" savunarak, belediyenin bu uygulamayı derhal durdurmasını talep ediyor. Karşı görüşteki Kürt dernekleri ise uygulamanın devam etmesi için imza kampanyası düzenliyor. İki grup arasında zaman zaman gerginlikler yaşanıyor.
Sonuç ve Değerlendirme
Ümit Özdağ'ın Kürtçe tabela eleştirisi, Türkiye'de uzun süredir tartışılan dil ve kimlik politikalarının bir yansıması. Resmi dilin Türkçe olduğu Anayasa'da açıkça belirtilse de, yerel yönetimlerin kültürel hizmetlerde farklı dilleri kullanması yasal bir boşlukta ilerliyor. Bu durum, her seçim döneminde siyasi malzeme haline geliyor. Özdağ'ın "az vergi mi veriyor?" sorusu, aslında kamu kaynaklarının etnik dağılımı üzerinden bir tartışma başlatmayı amaçlıyor. Ancak bu tartışma, ülkedeki Kürt meselesinin çözümüne katkı sağlamaktan çok, kutuplaşmayı derinleştiriyor. Önümüzdeki günlerde DEM Parti'nin vereceği yanıt ve olası yeni tabela uygulamaları, tartışmanın seyrini belirleyecek.
