Rusya-Ukrayna savaşının dördüncü yılına girilirken, Kiev'de hava saldırı sirenleri artık günlük yaşamın bir parçası haline geldi. Şehir sakinleri, siren sesleriyle birlikte sığınaklara koşmayı alışkanlık edinirken, diplomatik çabalar da hız kesmeden devam ediyor. Ancak bu çabalar artık geleneksel masa başı toplantılardan çok, cephe hattına yakın bölgelerde zırhlı trenlerde yürütülüyor. Savaşın başından bu yana en kritik dönemeçlerden biri yaşanırken, ateşkes umutları yeniden yeşermiş değil.
Cephede yeni evre: Yıpratma taktikleri ve insani kriz
Çatışmaların yoğunlaştığı Donbas bölgesinde her iki taraf da siper savaşına geri döndü. Ukrayna ordusu, Batı'dan gelen uzun menzilli silahlarla Rus lojistik hatlarını vurmayı hedeflerken, Rusya ise insansız hava araçları ve topçu üstünlüğüyle ilerlemeye çalışıyor. Savaşın dördüncü yılında taraflar arasında belirgin bir cephe değişikliği yaşanmazken, askeri kayıplar ve sivil can kaybı giderek artıyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, savaşta şu ana kadar en az 30 bin sivil hayatını kaybetti, 10 milyondan fazla kişi yerinden edildi. Kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte enerji altyapısına yönelik saldırılar da yoğunlaştı; milyonlarca Ukraynalı elektrik ve ısınma sorunuyla karşı karşıya.
Diplomasinin zırhlı trenleri: Müzakere masasına giden zorlu yol
Diplomatik temaslar, savaş boyunca en çetin meselelerden biri oldu. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya ile doğrudan müzakereye ancak Rus kuvvetlerinin işgal altındaki topraklardan çekilmesiyle başlanabileceğini yinelerken, Rusya ise Ukrayna'nın tarafsızlığını ve silahsızlanmasını şart koşuyor. Aradaki uçurum, ateşkes girişimlerini defalarca başarısızlığa uğrattı. Ancak arabuluculuk çabaları sürüyor: Suudi Arabistan, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkeler, tarafları bir araya getirmek için zırhlı trenlerle cephe hattına yakın bölgelerde gizli toplantılar düzenliyor. Bu toplantılarda genellikle esir takası, tahıl koridoru ve insani yardım gibi alt başlıklar ele alınıyor. Fakat stratejik anlaşmazlıklar derinleşirken, kapsamlı bir barış anlaşması için somut adım atılmış değil.
Savaşın dördüncü yılında uluslararası toplum da bölünmüş durumda. AB ve NATO ülkeleri Ukrayna'ya mali ve askeri yardımı sürdürürken, ABD Başkanı Joe Biden'ın onayladığı son 61 milyar dolarlık yardım paketi Kiev'e nefes aldırdı. Ancak Avrupa'da savaş yorgunluğu baş gösterirken, aşırı sağ partiler yardımlara karşı çıkıyor. Rusya ise Çin, İran ve Kuzey Kore'den aldığı mühimmat ve insansız hava araçlarıyla savaşı uzatmaya hazırlanıyor. Enerji ve gıda fiyatlarındaki dalgalanma, savaşın küresel etkisini hissettiriyor; özellikle gelişmekte olan ülkeler buğday ve ayçiçek yağı fiyatlarındaki artıştan etkileniyor.
Savaş alanındaki mevcut durum, her ne kadar bir kilitlenme izlenimi verse de, stratejik hedefler değişmiş değil. Ukrayna, 2014 sonrası kaybettiği toprakları geri alma kararlılığını korurken, Rusya ise Kırım'ı ve doğudaki iki bölgeyi elinde tutmaya odaklanmış durumda. Her iki tarafın da kısa vadede taviz vermeye yanaşmaması, savaşın bir süre daha süreceğini gösteriyor. Diplomasi zırhlı trenlerde devam ederken, cephede sirenler susmuyor.
