Ankara'da yaşanan bir trafik cezası, tutanaktaki eksik delil nedeniyle mahkeme tarafından iptal edildi. Fahri müfettiş tarafından "trafiği tehlikeye düşürecek şekilde şerit değiştirdiği" gerekçesiyle U.Ö.'ye kesilen 10 bin TL'lik ceza, sürücünün itirazı üzerine emsal nitelikte bir kararla düşürüldü. Karar, tüm sürücüleri ilgilendiren önemli bir detayı ortaya çıkardı: Trafik cezalarında delil zorunluluğu.
CEZA NASIL KESİLDİ?
Olay, Ankara'nın Çankaya ilçesinde meydana geldi. Fahri trafik müfettişi olarak görev yapan bir vatandaş, sürücü U.Ö.'nün aracının "trafiği tehlikeye düşürecek şekilde şerit değiştirdiğini" iddia ederek tutanak tuttu. Tutanak, ilgili kuruma iletilmesinin ardından U.Ö.'ye 10 bin TL idari para cezası kesildi. Sürücü, cezayı öğrendiğinde şaşkına döndü ve itiraz sürecini başlattı.
MAHKEME KARARI VE GEREKÇESİ
U.Ö., avukatı aracılığıyla Ankara Sulh Ceza Hakimliği'ne başvurdu. İtiraz dilekçesinde, cezanın haksız olduğunu, ihlalin fotoğraf veya video ile belgelenmediğini belirtti. Mahkeme, tutanağı incelediğinde önemli bir eksiklik tespit etti: Fahri müfettişin tuttuğu tutanakta, ihlali destekleyen herhangi bir görsel veya video delili bulunmuyordu. Karayolları Trafik Kanunu'nun ilgili maddelerine göre, fahri müfettişlerin tuttuğu tutanakların geçerli olabilmesi için ihlalin delillendirilmesi gerektiğine hükmeden mahkeme, cezayı iptal etti. Gerekçeli kararda, "Somut delil bulunmayan tutanakla ceza kesilemeyeceği" vurgulandı.
EMSAL NİTELİĞİ TAŞIYOR
Uzmanlar, bu kararın Türkiye genelinde fahri trafik müfettişlerinin uygulamaları açısından emsal nitelikte olduğunu belirtiyor. 2018 yılında uygulamaya konulan fahri trafik müfettişliği sistemi, trafik kurallarının ihlal edilmesinin önlenmesi amacıyla oluşturulmuştu. Ancak bu sistemde zaman zaman delilsiz cezaların kesildiği yönünde şikayetler artmıştı. Yeni karar, sürücülerin mağduriyetinin önüne geçmek açısından kritik bir öneme sahip.
DELİL ZORUNLULUĞU
Karayolları Trafik Kanunu'nun 6. maddesi ve 2918 sayılı kanunun ilgili hükümleri, trafik cezalarında delil zorunluluğunu açıkça düzenliyor. Fahri müfettişler, tespit ettikleri ihlalleri tutanak altına alırken, bu tespitin fotoğraf, video veya benzeri bir teknolojik cihazla kayıt altına alınması şart. Aksi takdirde tutanak geçersiz sayılıyor. Bu karar, sürücülerin haksız cezalara karşı korunmasını sağlarken, fahri müfettişlerin de daha dikkatli davranmasını zorunlu kılıyor.
NE YAPMALISINIZ?
Haksız bir trafik cezasıyla karşılaşan sürücüler, cezanın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliği'ne başvurarak itiraz edebilir. İtiraz sırasında, ceza tutanağında eksiklikler varsa mutlaka dilekçede belirtilmeli. Ayrıca, eğer ihlal anında kendi araç kamerası veya cep telefonuyla kayıt yapılmışsa, bu delillerin de sunulması büyük önem taşıyor.
DEĞERLENDİRME
Bu karar, trafik cezalarında hukukun üstünlüğünün bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. Fahri trafik müfettişliği uygulaması, trafik güvenliğini artırmayı hedeflese de, delilsiz cezalar hem bireysel hak ihlallerine yol açıyor hem de sistemin güvenilirliğini zedeliyor. Mahkemenin verdiği bu karar, hem sürücüler hem de müfettişler için net bir mesaj içeriyor: Ceza kesmek için somut delil şart. Bu tür kararların çoğalması, trafik cezalarında keyfiliğin önüne geçilmesi ve vatandaşın devlete olan güveninin artırılması açısından kritik rol oynuyor.
