Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD) tarafından hazırlanan Maliyet Bazlı Rekabet Gücü Endeksi (TÜSİAD-RGE), 2026 yılının ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,7 oranında azalarak 87,3 seviyesine indi. Endeks, Türkiye'nin uluslararası maliyet rekabetindeki konumunu ölçüyor ve düşüş, maliyet avantajlarının kısmen eridiğine işaret ediyor.
Endeks Neden Geriledi?
Endeksin gerilemesinde, iş gücü maliyetlerindeki artış, enerji fiyatlarındaki yükseliş ve döviz kurlarındaki dalgalanmalar etkili oldu. TÜSİAD verilerine göre, birim iş gücü maliyeti endeksi geçen yılın son çeyreğine kıyasla yüzde 2,3 yükselirken, enerji fiyatları endeksi yüzde 1,8 arttı. Bu iki kalemdeki artış, endeksin ana bileşenlerini oluşturan maliyet kalemlerinin toplamında yüzde 1,5'lik bir yükselişe neden oldu.
Detaylı Bileşen Analizi
Endeksin alt bileşenlerine bakıldığında, iş gücü maliyeti endeksi 94,2'den 92,1'e gerilerken, enerji maliyeti endeksi 89,6'dan 87,8'e düştü. Taşımacılık maliyetleri endeksi ise yüzde 0,9 azalarak 82,5 oldu. Diğer maliyetlerde (vergi, finansman vb.) sınırlı bir değişim gözlenmedi. Genel endeksin 100'ün altında olması, Türkiye'nin maliyet avantajının sürdüğünü ancak giderek azaldığını gösteriyor.
Uzman Görüşleri ve Beklentiler
Ekonomistler, endeksin ikinci çeyrekte de aynı seyri izlemesi halinde ihracatçı firmaların maliyet baskısı altında kalacağını belirtiyor. İstanbul Sanayi Odası verilerine göre, 2026'nın ilk üç ayında ihracat birim değer endeksi yüzde 0,8 düşerken, ithalat birim değer endeksi yüzde 1,2 yükseldi. Bu durum, dış ticaret hadlerinde bozulmaya işaret ediyor ve rekabet gücünü olumsuz etkiliyor. Küresel piyasalarda talep zayıflığı ve jeopolitik risklerin devam etmesi, kısa vadede endeksin toparlanmasını zorlaştırabilir.
Bağımsız değerlendirmelere göre, Türkiye'nin maliyet rekabetini yeniden kazanabilmesi için iş gücü verimliliğini artırmaya yönelik yapısal reformlara ihtiyaç var. Aksi halde, mevcut maliyet baskısı altında ihracat pazarlarında pay kaybı yaşanması kaçınılmaz görünüyor.
