Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşındı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın onayının ardından yasalaşması beklenen teklif, Suriye'deki normalleşme süreci kapsamında Türkiye'ye dönüşleri aşamalı olarak düzenliyor. Edinilen bilgilere göre, ilk etapta yaklaşık 4 bine yakın kişinin tahliye edilmesi planlanırken, düzenlemeden faydalanamayacak olanlar da tek tek belirlendi. Sürecin işleyişi, kamuoyunda merakla beklenen sorulara yanıt verirken, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın AK Parti MKYK toplantısında sürece ilişkin kritik talimatlar verdiği öğrenildi.
Dönüş Sürecinin Aşamaları Neler?
Kanun teklifi kapsamında, Türkiye'ye dönüşler üç aşamalı olarak planlanıyor. İlk aşama, güvenlik açısından risk oluşturmayan, Suriye'nin kuzeyindeki çatışma bölgelerinden gelen vatandaşların tahliyesini içeriyor. Bu kapsamda, şu anda Türkiye'de geçici koruma statüsünde bulunan Suriyelilerin yanı sıra, çeşitli nedenlerle yurtdışında yaşayan Türk vatandaşlarının gönüllü dönüşleri için altyapı hazırlanıyor. İkinci aşamada, güvenli bölgelerdeki altyapı çalışmalarının tamamlanmasıyla birlikte, ekonomik ve sosyal entegrasyon programları devreye alınacak. Üçüncü aşamada ise, dönüşlerin tamamlanması ve bölgelerdeki istikrarın sağlanmasıyla birlikte, kalıcı yerleşim planları uygulanacak. Valilikler ve kaymakamlıklar, dönüş yapmak isteyenler için başvuru merkezleri kuracak. Başvurular, dijital platformlar üzerinden de alınabilecek.
Faydalanamayacaklar Listesi
Düzenlemeden kimlerin faydalanamayacağı da netleşti. Terör örgütleriyle bağlantısı olduğu tespit edilenler, Türkiye'ye giriş yasağı bulunanlar ve güvenlik gerekçesiyle riskli görülenler düzenleme kapsamı dışında tutulacak. Ayrıca, daha önce Türkiye'den sınır dışı edilmiş ya da vatandaşlıktan çıkarılmış kişiler de bu düzenlemeden yararlanamayacak. Göç İdaresi Başkanlığı, yapılan değerlendirmelerde bu kriterlere dikkat edileceğini açıkladı. Bunun yanı sıra, Türkiye'de suç kaydı bulunanlar için de ayrı bir değerlendirme süreci işletilecek. Yetkililer, ''Dönüşlerin huzur ve güven içinde gerçekleşmesi için hassas bir çalışma yürütüyoruz'' ifadelerini kullandı.
Erdoğan'dan Kritik Talimat
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti Merkez Karar Yönetim Kurulu (MKYK) toplantısında dönüş sürecine ilişkin önemli talimatlar verdi. Erdoğan, ''Dönüş sürecinin aksamaması için tüm kurumlarımızın koordinasyon içinde çalışması gerekiyor. Vatandaşlarımızın can güvenliği ve onurlu bir yaşam için gerekli tüm tedbirler alınmalı'' dediği öğrenildi. Ayrıca, bölgedeki altyapı, eğitim ve sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi için ilgili bakanlıklara talimat veren Erdoğan, sürecin takipçisi olacağını vurguladı. Bu kapsamda, İçişleri Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı'nın ortak çalışma yürüteceği, Suriye'deki yerel meclislerle koordinasyonun sağlanacağı belirtiliyor.
Kanun teklifi, Meclis'te yapılan görüşmelerin ardından kabul edilirse, uygulama süreci hemen başlayacak. İlk etapta, Hatay, Kilis ve Şanlıurfa gibi sınır illerinde dönüş merkezleri kurulacak. Dönüş yapanlara, barınma, sağlık ve eğitim hizmetleri konusunda destek sağlanacak. Ayrıca, iş kurma ve tarım alanlarında da teşvikler verilecek. Uzmanlar, bu düzenlemenin Türkiye'nin göç politikalarında yeni bir dönüm noktası olduğunu belirtiyor. TÜİK verilerine göre, Türkiye'de geçici koruma altında bulunan Suriyeli sayısının 3,6 milyon olduğu biliniyor. Bu düzenleme ile birlikte, gönüllü dönüşlerin artması bekleniyor.
Öte yandan, sürecin başarılı olması için uluslararası toplumun da desteğine ihtiyaç duyuluyor. Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler'le iş birliği halinde, Suriye'deki yeniden inşa çalışmaları için fon ayrılmasına yönelik adımlar atılması bekleniyor. Türkiye, bu süreçte üzerine düşen sorumlulukları yerine getirdiğini her fırsatta dile getiriyor.
Değerlendirme
Bu düzenleme, Türkiye'nin sadece güvenlik odaklı değil, insan odaklı bir göç politikası izlediğinin göstergesi. Aşamalı geçiş, hem Türkiye'nin yükünü hafifletecek hem de dönüşlerin sürdürülebilir olmasını sağlayacak. Ancak, dönüşlerin kalıcılığı, Suriye'deki istikrara bağlı. Bu nedenle, uluslararası toplumun desteği kritik öneme sahip. Türkiye'nin bu adımı, bölgesel barışa katkı sağlayabilir ve göçmen krizinin çözümünde model olabilir.
