Türkiye, tarımsal zararlılarla biyolojik mücadele kapsamında ürettiği 20 bin samuray arıcığını Azerbaycan'a gönderdi. Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne (TAGEM) bağlı Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nde üretilen samuray arıcıkları, Azerbaycan'da kahverengi kokarca (Halyomorpha halys) ile mücadelede kullanılmak üzere doğaya salındı.
Zararlıya karşı doğal düşman
Kahverengi kokarca, özellikle meyve ve sebze üretiminde ciddi kayıplara yol açan istilacı bir tür. Samuray arıcığı (Trissolcus japonicus) ise bu zararlının yumurtalarına parazit yaparak popülasyonunu kontrol altına alan doğal bir düşman. Türkiye'de Karadeniz Bölgesi'nde üretimi yapılan bu arıcıklar, daha önce de birçok ilde doğaya salınmıştı. Azerbaycan'a gönderilen 20 bin adet, ülkenin farklı bölgelerindeki tarım alanlarına bırakıldı.
İş birliği ve hedefler
Proje, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki tarımsal iş birliğinin bir parçası olarak yürütülüyor. İki ülke arasında imzalanan protokol çerçevesinde, biyolojik mücadele yöntemlerinin yaygınlaştırılması amaçlanıyor. Samuray arıcığının Azerbaycan'da da etkili olması beklenirken, önümüzdeki dönemde üretim kapasitesinin artırılması planlanıyor. TAGEM yetkilileri, bu tür doğal çözümlerin kimyasal ilaç kullanımını azaltarak çevre dostu tarıma katkı sağladığını belirtiyor.
Biyolojik mücadelede öncü
Türkiye, biyolojik mücadele alanında önemli bir merkez haline gelmiş durumda. Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü, samuray arıcığı üretiminde uzmanlaşmış durumda ve yılda yüz binlerce birey üretebiliyor. Bu yöntem, hem ekonomik kayıpları azaltıyor hem de ekosisteme zarar vermiyor. Azerbaycan'daki uygulamanın başarılı olması halinde, diğer ülkelere de ihracat yapılması değerlendirilecek.
Kahverengi kokarca, 2017'de Türkiye'de ilk kez görülmesinin ardından hızla yayılarak özellikle fındık, elma, armut ve domates gibi ürünlerde büyük zarara neden oldu. Samuray arıcığı ise bu zararlının yumurtalarını parazitleyerek %80'e varan oranlarda etkili olabiliyor. Türkiye, şu ana kadar 30'dan fazla ilde bu yöntemi uyguladı ve olumlu sonuçlar aldı.
Azerbaycan'ın yanı sıra Gürcistan ve Ukrayna gibi ülkeler de benzer sorunlar yaşıyor. Türkiye'nin sahip olduğu teknik bilgi birikimi ve üretim altyapısı, bölgesel iş birliğini güçlendiriyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, bu tür projelerle hem komşu ülkelere destek olmayı hem de tarımsal sürdürülebilirliği artırmayı hedefliyor.
