Türkiye, 2025 yılının ilk altı ayında 212 ülke ve serbest bölgeye toplam 5 milyar 847 milyon 514 bin dolarlık hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri ihracatı gerçekleştirdi. İstanbul Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (İHBİR) verilerine göre, bu dönemde sektörün en büyük pazarı Irak olurken, onu Suriye ve ABD takip etti.
İhracatta Irak ilk sırada
Ocak-Haziran 2025 döneminde hububat ve bakliyat grubunda en fazla ihracat yapılan ülke 782 milyon dolarla Irak olarak kaydedildi. Irak'ı 422 milyon dolarla Suriye, 380 milyon dolarla ABD, 359 milyon dolarla Almanya ve 322 milyon dolarla İtalya izledi. İlk 10 ülke içinde Rusya, Çin, Suudi Arabistan, İsrail ve Birleşik Krallık da yer aldı. Sektör yetkilileri, Ortadoğu ve Avrupa pazarlarında istikrarlı bir talep olduğunu belirtti.
Yıl sonu hedefi 13 milyar dolar
İHBİR Başkanı Kazım Gürel, yaptığı değerlendirmede, “Yılın ilk yarısında yakaladığımız ivmeyi ikinci yarıda da sürdürmeyi hedefliyoruz. 2025 sonu itibarıyla 13 milyar doların üzerinde bir ihracat rakamına ulaşmayı öngörüyoruz. Özellikle un, makarna, bisküvi ve bitkisel yağ ürünlerinde katma değerli ihracatımız artıyor” dedi. Gürel, küresel gıda fiyatlarındaki dalgalanmalara rağmen Türk üreticisinin rekabetçi yapısını koruduğunu vurguladı.
En çok ihraç edilen ürün grupları
Verilere göre, ilk altı ayda sektörün en büyük kalemi 1,4 milyar dolarla değirmencilik ürünleri (un, irmik, kepek) oldu. Bitkisel yağlar 1,1 milyar dolar, makarna ve erişte 780 milyon dolar, bisküvi ve kek 520 milyon dolar, bakliyat ise 490 milyon dolar katkı sağladı. Sektör temsilcileri, yüksek katma değerli işlenmiş ürün ihracatının arttığına dikkat çekti.
İhracat pazarlarında çeşitlenme
Son yıllarda Afrika ve Uzak Doğu pazarlarına yönelik çalışmaların meyve verdiğini belirten Gürel, “Özellikle Somali, Cibuti, Endonezya ve Malezya gibi ülkelerde pazar payımızı artırdık. Ayrıca Kuzey Amerika'da da büyüme potansiyeli görüyoruz. ABD'ye yapılan ihracatın 380 milyon dolara ulaşması bu açıdan önemli” dedi. Sektör, yılın ikinci yarısında yeni fuarlara ve ticaret heyetlerine katılmayı planlıyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Ticaret Bakanlığı verileri de ihracattaki bu artışı teyit ediyor. 2024 yılı aynı dönemine göre yüzde 8'lik bir artış yaşandığını belirten İHBİR, yıl sonu hedeflerine ulaşılması halinde sektörün rekor kırabileceğini ifade ediyor. Uzmanlar ise küresel iklim krizi ve jeopolitik risklere rağmen Türkiye'nin tarımsal üretimdeki avantajını koruduğunu, lojistik altyapısı ve coğrafi konumunun bu başarıda etkili olduğunu vurguluyor.
