Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) verilerine göre, Mayıs ayı boyunca ülke genelindeki tüm kaynaklardan 28,8 TWh (Teravatsaat) elektrik üretildi. Aynı dönemde 11,7 TWh elektrik üreten hidroelektrik santrallerinin toplam üretimdeki payı ise yüzde 44'e yaklaştı. Bu rakam, yenilenebilir enerji kaynaklarının Türkiye'nin enerji üretimindeki artan önemini bir kez daha ortaya koydu.
Hidroelektrikte rekor üretim
TEİAŞ'ın aylık elektrik üretim raporuna göre, Mayıs 2023'te hidroelektrik santralleri 11,7 TWh üreterek tüm zamanların en yüksek Mayıs ayı üretimini gerçekleştirdi. Geçen yılın aynı döneminde bu rakam 9,2 TWh seviyesindeydi. Böylece yıllık bazda yüzde 27'lik bir artış kaydedildi. Hidroelektriğin toplam üretimdeki payı da geçen yılki yüzde 38'den yüzde 44'e yükseldi.
Söz konusu artışta, Nisan ve Mayıs aylarında yağışların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi etkili oldu. Barajlardaki su seviyelerinin yükselmesi, hidroelektrik santrallerinin kapasite kullanım oranını artırdı. Uzmanlar, iklim değişikliği nedeniyle yağış rejimindeki düzensizliğin hidroelektrik üretiminde yıldan yıla dalgalanmalara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Yenilenebilir enerjinin toplam payı
Hidroelektrik dışındaki yenilenebilir kaynaklardan (rüzgar, güneş, jeotermal, biyokütle) Mayıs'ta toplam 5,6 TWh elektrik üretildi. Bu kaynakların toplam üretimdeki payı yüzde 19,4 oldu. Rüzgar enerjisi 2,8 TWh, güneş enerjisi 1,4 TWh, jeotermal ve biyokütle ise 1,4 TWh katkı sağladı.
Böylece yenilenebilir enerji kaynaklarının (hidroelektrik dahil) toplam elektrik üretimindeki payı Mayıs'ta yüzde 63,4'e ulaştı. Bu oran, Türkiye'nin 2023 yılı yenilenebilir enerji hedefleri açısından olumlu bir tablo çiziyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 2023 sonu itibarıyla yenilenebilir enerjinin toplam kurulu güçteki payını yüzde 65'e çıkarmayı hedefliyor.
Termik ve diğer kaynaklar
Mayıs ayında termik santraller (kömür, doğalgaz, fuel-oil) 10,5 TWh elektrik üretirken, bunun 5,8 TWh'ı ithal kömür, 4,2 TWh'ı doğalgaz santrallerinden sağlandı. Nükleer enerji üretimi ise henüz bulunmuyor. Termiğin toplam üretimdeki payı yüzde 36,5 olarak gerçekleşti. Geçen yıl aynı dönemde bu oran yüzde 44 seviyesindeydi.
Doğalgaz santrallerinin üretimindeki düşüşte, hidroelektriğin artması ve yenilenebilir kaynakların devreye girmesi etkili oldu. Ayrıca, küresel enerji krizinin etkisiyle doğalgaz fiyatlarının yüksek seyretmesi, termik santrallerin maliyetini artırdı.
Değerlendirme
Mayıs ayı verileri, Türkiye'nin yenilenebilir enerji potansiyelini kullanma konusunda önemli bir mesafe katettiğini gösteriyor. Ancak hidroelektrik üretiminin yağışlara bağımlı olması, enerji arz güvenliği açısından çeşitlendirmenin önemini koruduğunu hatırlatıyor. Uzun vadede rüzgar ve güneş gibi kaynakların payının artması, arz güvenliğini sağlamlaştırabilir. Bununla birlikte, enerji depolama teknolojilerine yatırım yapılması, yenilenebilir enerjinin kesintili yapısının yönetilmesinde kritik rol oynayacak.
