Küresel ekonomide suistimal nedeniyle yaşanan kayıplar her geçen yıl artarken, Türkiye’de kişi başına yıllık yaklaşık 930 dolarlık kayıp oluştuğu bildirildi. Bloomberg HT yayınına konuk olan Cerebra Kurucu Ortağı ve CEO'su Fikret Sebilcioğlu, dünya genelinde suistimal kaynaklı kaybın 5,5 trilyon dolara ulaştığını vurguladı. Bu rakam, küresel gayri safi yurt içi hasılanın (GSYİH) yaklaşık yüzde 5'ine denk geliyor. Sebilcioğlu, özellikle dijitalleşmeyle birlikte suistimal yöntemlerinin çeşitlendiğini ve şirketlerin bu alanda daha fazla önlem alması gerektiğini belirtti.
Suistimalin mali boyutu ve etkileri
Sebilcioğlu’nun verdiği bilgilere göre, küresel suistimal kaybının 5,5 trilyon dolara ulaşması, ekonomiler üzerinde ciddi bir yük oluşturuyor. Bu kaybın büyük bir kısmı, işletmelerin iç kontrol zafiyetlerinden, siber saldırılardan ve dolandırıcılık faaliyetlerinden kaynaklanıyor. Türkiye özelinde kişi başına kaybın 930 dolar olması, ülkenin toplam kaybının 80 milyar dolar civarında olduğunu gösteriyor. Bu rakam, Türkiye'nin yıllık GSYİH'sının yaklaşık yüzde 10'una karşılık geliyor.
Uzmanlar, suistimalin sadece finansal boyutuyla değil, aynı zamanda itibar kaybı, operasyonel aksamalar ve hukuki süreçler nedeniyle de şirketlere ek maliyetler getirdiğine dikkat çekiyor. Özellikle büyük ölçekli şirketler, suistimal risklerine karşı daha kapsamlı iç denetim mekanizmaları kurmaya yöneliyor.
Suistimal türleri ve önleme yöntemleri
Suistimal, finansal tablolarda hile, varlıkların kötüye kullanılması ve yolsuzluk olmak üzere üç ana başlık altında inceleniyor. Dijital dönüşümle birlikte siber suistimal vakalarında da artış yaşanıyor. Fikret Sebilcioğlu, şirketlerin suistimali önlemek için yapay zeka tabanlı analiz sistemleri, veri madenciliği ve davranışsal analiz gibi teknolojilere yatırım yapması gerektiğini söylüyor.
Türkiye’de suistimalle mücadelede dikkat çeken bir diğer nokta ise kamu ve özel sektör iş birliğinin artırılması. Sebilcioğlu, düzenleyici kurumların suistimal raporlama sistemlerini güçlendirmesi ve şeffaflığı teşvik etmesi gerektiğini ekliyor. Ayrıca, çalışan eğitimlerinin suistimal riskini azaltmada önemli bir rol oynadığı vurgulanıyor.
Küresel ölçekte suistimal kaybının 5,5 trilyon dolar olması, bu alanda daha etkili politikalar geliştirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Türkiye’nin kişi başına 930 dolarlık kaybı, ekonominin bu alandaki kırılganlığını gösterirken, aynı zamanda dijital güvenlik ve denetim mekanizmalarına yapılacak yatırımların önemini de vurguluyor.
